Columnist Nancy-Els de Jonge zoekt met haar leerlingen naar wat wél werkt: ‘Er gaat echt niks boven eigen wijsheid’

Hij ging aan de slag met zijn lastigste vak. Bedrijfseconomie. Had op school al het een en ander gedaan en wilde daar graag mee door. Hij zat zo dat ik van opzij tegen hem aankeek, dus als ik opkeek kwam hij in beeld. 

Al snel viel me op dat hij wel heel vaak uit het raam zat te kijken. Ik vroeg een paar keer of het wel ging en hij zei dat hij echt al heel veel gedaan had. Toch zat het me niet lekker. Uit het raam staren kost veel tijd en levert naar verhouding weinig op. Dus na een paar keer vragen of het wel ging, liep ik naar hem toe en gaf ik hem een tip om actiever te leren zodat hij de stof niet alleen leerde maar tegelijk begreep en onthield. Simpelweg door, op mijn favoriete manier, de gegevens in een overzichtelijk schema te zetten. 

Meestal zijn leerlingen blij met zo’n concrete tip die houvast biedt en de deur naar een nieuwe manier van leren opent.

Maar toen ik nog een paar keer opkeek, staarde hij net als eerst uit het raam.
Er was niet veel veranderd. Tijd voor een wat intenser gesprek dus nam ik hem even apart.

De context wil dat hij dit jaar over wil van 4 vwo naar 5 havo; hij doet volgend jaar dus eindexamen. En als je eindexamen doet móet je op een bepaalde manier kunnen studeren. Niet alleen om te slagen maar ook omdat je dan wordt klaargestoomd voor het hbo, de stap die meestal op 5 havo volgt.

Dus ik gaf hem terug wat ik zag en dat ik dat beeld niet vond passen bij iemand die volgend jaar eindexamen wilde doen.

Hij gaf aan dat hij de stof saai vond en zich daarom moeilijk kon concentreren. Dat hij de steunles van een bepaalde docent vorige toetsweek wel heel fijn had gevonden en dat hij daar min of meer ook voor nu zijn hoop op had gevestigd. Maar één steunles om 5 hoofdstukken te leren is natuurlijk wat weinig. Bovendien kon hij in zijn studiewijzer ook geen powerpoint vinden voor houvast.

Maar leren gaat niet om wat niet werkt, maar om wat wel werkt. Hoe zou hij kunnen vinden wat hem hielp? Was er een docent die online filmpjes deelde zoals de alom geprezen meester Menno doet voor wiskunde? Ik stelde voor dat hij daarnaar zou zoeken. Zoeken naar zo’n docent maar vooral, en dat geldt voor alle leerlingen en alle vakken, naar een manier die wél werkte voor hem.

Na een tijdje was hij helemaal opgelucht. Hij had gevonden wat hij zocht en begreep de stof van het behandelde hoofdstuk nu wel.

In mijn ogen is dat precies waar leren over gaat. Niet doen wat anderen doen maar zoeken naar wat voor jou werkt. Er gaat echt niks boven eigen wijsheid.

Nancy-Els de Jonge