Columnist en huiswerkbegeleider Nancy-Els beseft dat leren niet gaat over leren: ‘Uiteindelijk weten we allemaal meer niet dan wel’

Leren gaat niet over leren. We denken dat leren gaat over de stof die onderwezen wordt, maar hoe ouder ik word hoe minder ik denk dat leren daarover gaat.

Het gaat er niet om dat je weet dat Columbus in 1492 Amerika ontdekte, maar dat je begrijpt dat dat toen pas kon. Dat de tijd toen pas rijp was. Het gaat niet om het leren van de woordjes van Frans maar dat je op een logische manier laatjes in je hoofd kunt maken waar je deze woordjes zo in opbergt dat je ze terug kunt vinden als je ze nodig hebt. Het gaat niet om het uitrekenen van a² + b² = c² maar dat je begrijpt (en nooit meer vergeet) dat er een bepaalde verhouding is tussen de lengtes van de zijden van een rechthoekige driehoek. Het gaat niet om alles te weten over de Papoea’s in Nieuw Guinea, maar beseffen dat er mensen zijn die heel anders leven dan wij. 

En zo kan ik nog wel even doorgaan.

In een tijd waarin we alles wat we willen weten op kunnen zoeken op onze mobiele telefoon, iPad of laptop, wordt meer en meer duidelijk dat leren niet gaat over de feiten die leerlingen moeten kennen. 

Leren gaat over kennis logisch opbergen in je hoofd. Over links kunnen leggen. Over het begrijpen van oorzaak en gevolg. Over weten wanneer je een conclusie kunt trekken en wanneer niet. Over het onderscheid kunnen maken tussen meningen en feiten. Over waar je betrouwbare informatie vindt. Over hoe je je eigen mening vormt en hoe je deze verwoordt en verdedigt. Over samenwerken. Over plannen. Over het creëren van overzicht. Over snappen hoe complex het leven is en hoe je je staande houdt in een wereld die voortdurend verandert. Over wat je goed kunt en wat je lastig vindt. Over wat je doet als je iets lastig vindt. Over wat je leuk vindt en wat juist niet.

Jean Piaget (psycholoog, 1896 - 1980) zei het al. Intelligentie is niet wat je weet maar wat je doet als je het niet weet.

Want uiteindelijk weten we allemaal meer niet dan wel.  

Nancy-Els de Jonge