Columnist Philippe Abbing kent verschillende inschattingen van groot: ‘Het bestaat alleen bij de gratie van perspectief’

ERMELO In een kleuterklas schreef de juf op het digibord één woord: GROOT!
Succes gegarandeerd.

,,Tien is groot!”
,,Nee, honderd!”
,,Ja!”
,,Maar vijf ook,” zei een meisje. Instemmend geknik.

,,Mijn oom is pas groot,” zei een ander, met armen zo wijd dat ze bijna haar buurjongen raakte.
,,Op de wc…” begon een jongetje guitig. De juf keek vragend.
,,Ja, als je héél lang niet gepoept hebt.”
De klas lag dubbel. Alles werd opgeschreven. Want alles klopte.

Voor kleuters ziet de wereld er anders uit. Groot is rekbaar. Vandaag vijf, morgen honderd, overmorgen een oom. Vraag je het aan volwassenen, dan krijg je waarschijnlijk antwoorden als Burj Khalifa, Hummer ofzo. We zijn grootser gaan denken, maar smaller gaan kijken.

Er is dat bekende onderzoek: wat kun je allemaal doen met een paperclip?

De gemiddelde volwassene komt tot zo’n vijftien ideeën. Creatieve denkers – en ja, dat zijn kleuters – halen er meer dan tweehonderd uit. Fascinerend. En een tikje treurig. Blijkbaar leren we onderweg naar volwassenheid vooral wat níét kan. Handig om mee te draaien, minder handig om vrij te denken.

‘Groot’ is net als ‘lang’, ‘ver’ of ‘klein’. Het bestaat alleen bij de gratie van perspectief. Waar je staat, bepaalt wat je ziet. Kleuters wisselen moeiteloos van perspectief. Dat is intelligentie.

Ondertussen groeien jongeren op in een wereld vol uitvergrote verwachtingen. Perfecte lichamen, spectaculaire stunts, snelle auto’s, eindeloos succes. TikTok als etalage van het extreme. ‘Groot’ lijkt daar altijd verder weg dan jij ooit kunt komen. Geen wonder dat dat op hen drukt. Ik gun ze een ander verhaal.

Daar ligt een taak voor ons, opvoeders in Ermelo. Groot dromen is fantastisch. Veel kinderen horen alleen veel te vroeg dat het niet kan, niet realistisch is, of ‘later wel weer overgaat’. Alsof dromen eerst kleiner moeten worden voordat ze serieus genomen mogen worden. Onze taak is niet om dromen af te breken, maar om kinderen te helpen de weg ernaartoe te zien. Ik hoorde als leraar vaak grootse plannen in de klas: Werelden veranderen, verschil maken, iets betekenen. Dat paste niet altijd in het lokaal, maar het was wel echt. 

Ermelo is misschien geen wereldstad, maar wel een dorp met ruimte voor ambitie. We moeten huizen bouwen, ook voor jongeren, zodat ze hier kunnen blijven. Ja, daarover ontstaat verhitte discussie. Over aantallen, plekken, lijnen op de kaart. Het lijkt soms klein, maar het is belangrijk. Belangen moeten worden gewogen voor een goed besluit. Het is ónze discussie. En precies daar is Ermelo groot in.

Philippe Abbing