Columnist Philippe Abbing over vriendschappelijke of vijandige relaties op wereldniveau: ‘Drink jij nog zonder schaamte Coca-Cola?’
1 februari 2026 om 17:30 ColumnERMELO Eet jij nog bij de McDonald’s? Drink je zonder schaamte Coca-Cola? En durf je in het openbaar toe te geven dat je Google gebruikt?
Wat ooit gewone keuzes waren, voelen ineens als morele dilemma’s. Alsof je bij het afrekenen ook moet aangeven waar je staat in het wereldconflict. ,,Wilt u daar frietsaus bij, en bent u vóór of tegen de NAVO?”
We kennen dit gevoel al. Drie jaar geleden was China aan de beurt. Huawei mocht niet meer, BYD was te goedkoop om te vertrouwen, en Temu was officieel een grote nono. Onethisch, fout, schadelijk voor de economie. Iedereen knikte ernstig — en bestelde ’s avonds alsnog sokken van 1 euro en een mysterieuze keukengadget waarvan niemand weet waar die voor is.
Na 85 jaar vriendschap kraakt de relatie met Amerika als oud ijs in de lente. Trump en zijn minions gedragen zich als die wispelturige buurman die eerst je grasmaaier leent, dan je schutting verplaatst ‘omdat het handiger is’ en vervolgens suggereert dat jouw tuin historisch gezien eigenlijk altijd al van hem was.
Importheffingen, openlijke dreigementen aan bondgenoten, het idee om bevriende staten in te lijven alsof het Pokémon is — gotta catch ’em all. Dit is geen vriendschap meer. Dit is een machtsspel met spierballen en een slecht ontwikkeld empathisch vermogen.
Laatst sprak ik een Amerikaan. Aardige man, leuk gesprek. Totdat hij vertelde dat hij Trump steunt. Op slag werd hij… iets minder aardig. Niet omdat hij boos was, maar omdat alles ineens zo simpel klonk. ,,Gewoon focussen op Amerika. Minder mondiaal gedoe.” Dat klinkt heerlijk overzichtelijk, totdat je beseft dat achter die woorden militaire druk, handelsconflicten en het oprekken van bondgenootschappen schuilgaan. Het vangnet dat ons decennialang veilig hield, wordt langzaam losgeknipt — met een glimlach.
Het woord vriendschap voelt inmiddels misplaatst. Dit lijkt verdacht veel op een toxische relatie. De vriend die alleen belt als hij iets nodig heeft. Die jouw grenzen ziet als onderhandelingsruimte. Die dreigt weg te lopen zodra jij niet meebuigt.
Misschien is het tijd om onszelf eerlijke vragen te stellen. Is elke relatie vanzelfsprekend voor altijd? En wat verwachten we eigenlijk van vriendschap: gelijkwaardigheid of volgzaamheid, vertrouwen of angst?
Dan gaat het ineens niet meer over waar we onze hamburgers kopen of welke zoekmachine we gebruiken.
De echte vraag is: kunnen we deze vriendschap opnieuw vormgeven, op basis van wederzijds respect in plaats van loyaliteitstests?
En als dat niet lukt, durven we dan na te denken over meer zelfstandigheid en over het zoeken naar bondgenoten die vriendschap begrijpen als samenwerking — niet als dominantie?
En nu eerst koffie. Geen Starbucks. Gewoon, uit principe.
Philippe Abbing
Reageren? Mail dan naar de redactie via ermelosweekblad@bdu.nl en wij sturen je reactie door aan Philippe.
