Columnist en dominee Marthijn van Leeuwen over vrede en recht: ‘Het gaat niet zonder zelfverloochening, zonder offer’

ERMELO Onze nog jonge kinderen maakten opvoedingsprogramma’s op TV tot een avondje uit. Eén tip deed het jarenlang goed: Lastige kinderen betrekken en belonen. Mee laten doen en welgemeend zeggen: ‘Fantááástisch, waar zouden we zijn zonder jou!’ We zagen ze groeien.

Inmiddels werkt dat al lang niet meer. Ze hadden het al snel door, de truc. Net als de complimenten voor hun kleurplaten die ze zelf niet echt mooi vonden. ‘Dat zeg je alleen maar, omdat je…’ 

We zijn inmiddels in de Adventsperiode beland. Sint is weer vertrokken en lijkt verdreven door de Kerstman. Donker december ademt sfeer en licht.  Hoe zit het met de echte wereld?

Een wankel bestand tussen Israël en de Palestijnen. Komt er echt beweging richting vrede voor Oekraïne? Is er oprechte aandacht voor de situatie in Soedan? Conflicten gevoed door andere landen met hun economische belangen. Als bloedvergieten ophoudt is dat winst. Is dat vrede?

De Nobelprijs blijkt aantrekkelijker dan de vrede zelf. Wie het voor elkaar krijgt, wordt genomineerd: ‘Wat heb je dat fantáástisch gedaan, joh. Waar zouden we zijn zonder jou!’ Over de schouder heen geeft Mark een vette knipoog aan Ursula. Het blijkt echt zo te werken. Geen argwaan. Zit achter deze façade een niet gezien kind verstopt? 

Is het gezond hierin mee te gaan? Met wie moeten we nog meer meebewegen? Kostprijs: Vrede zonder recht. Wrange vrede. Vrede door méér wapens in plaats van snoeimessen. Wapenstilstand is veel waard, maar er zit geen groei in. 

Voor groei heb je echt een snoeimes nodig, geen zwaard. Dat betekent dat ook vrede niet gaat zonder pijn. Respect heb ik voor Jerry King Luther Afriyie, voor zijn strijd en dan vooral de manier waarop hij onrecht heeft bestreden. Altijd op zoek naar de ander. Zijn stelling: er is geen ‘ander’, de ‘ander’, dat ben jij zelf. Je creëert een tegenover. Why?

Levinas leerde ons: het gaat niet zonder de vreemde Ander. De Ander doet een beroep op mij, die mijn eigen behoeften overstijgt. Het gaat niet zonder zelfverloochening, zonder offer. Dat rijke leven van vrede en recht. Met oude adventswoorden:         

‘Waar hij ook gaat, de vrede gaat hem voor, 
de liefde en trouw ontspruiten in zijn spoor.
Gerechtigheid is voor zijn aangezicht,
zij bloeit alom waar hij zijn voetstap richt.’

Dan komen toch die woorden weer naar boven voor die Ander. Nu welgemeend: Waar zouden we zijn, zonder U!

Ds. Marthijn van Leeuwen

Lees ook

Columnist Marthijn van Leeuwen is goedgestemd: ‘Wanneer je vandaag iemand vraagt: ‘Ben je links of rechts?’, zie je een schrikreactie’