Columnist dominee Marthijn van Leeuwen over zijn wegkijken: ‘Ik zie het probleem niet, dat komt pas later’

ERMELO Op de één of andere manier kunnen woorden je diep raken. Ook een modewoord als ‘wegkijken’. Wanneer iemand me verwijt dat ik ‘wegkijk’, komt dat binnen als: ‘jij bent niet eerlijk’. Daar raak je dan precies een blootliggende zenuw: Je bent onrechtvaardig.

Ik herinner me een -leerzaam- gesprek me met mijn dochter. Ik weet nog het plekje waar we liepen. Ik zei iets als: ‘Och meid, maar wanneer jij iets minder zou verdienen, maar je hebt schik van je werk is het toch goed?’ Ze stond stil. Geschokt. Tranen welden op. Boos. ‘Pap, hoe kan jíj, witte, gezonde, Nederlandse, hoogopgeleide MAN met baangarantie tot in eeuwigheid, dít zeggen!’ 

Bij mij duurt het altijd even voor de kwartjes vallen. Het woord gebruikten we toen nog niet. Maar ik keek dus weg. Verblind door m’n eigen manier van naar de wereld kijken. Zo ongeveer: ‘Liefje, deze wereld IS onrechtvaardig. Laat dat je niet verteren, want je verandert ‘t niet.’ Het was zelfs een advies: kijk weg, net als pap.

Toen was er Lisa, een meisje van 17 midden in de nacht op weg naar huis na een avondje uit. Ze kwam om door een misdrijf. Ik dacht aan de boosheid van mijn dochter (opnieuw), dat we haar zo beschermend hebben opgevoed. Zij mocht nooit alleen thuiskomen. We hebben haar tegen mannen willen beschermen. Maar we hadden de mánnen iets moeten leren! 

Dat we van haar mannelijke vrienden verwachtten dat ze haar thuis brachten, telde niet mee. Dat bevestigde hun rol alleen maar. Ik keek weg van het probleem. Eerlijk gezegd werkt het bij mij vaak zo: ik zie het probleem niet. Dat komt pas later. Of ik ben gewend aan het probleem. Het is niet wat ik wil, maar wat ik blijkbaar doe.

Komende zondag is het Israël-zondag. Onlangs zei ik vanaf de preekstoel: ‘Gemeente, als u het niet weet, u hoeft niet te kiezen, hoor…!’ Daar kwam een reactie in de mailbox. ‘Door niet te kiezen kwamen 6 miljoen Joden om. Ik kies wel en ik hoop u ook.’ Alsof ik dat vergeten was. Ik keek dus weer weg. Eerlijk gezegd wel. Zeker bij eenzijdigheid.

Misschien sla ik mij ogen wel neer. Ik zie getraumatiseerde mensen en volken. Pester en gepeste. Machthebber en slachtoffer. (Wat ligt dat vaak dichtbij elkaar.) Ongezond en wankel gesteund door een grote achterban met eigen belangen. En ik zie grenzeloos veel mensen, die willen léven! Een plekje om te bestaan. Ik kijk omhoog.

Ds. Marthijn van Leeuwen

Lees ook

Columnist en dominee Marthijn van Leeuwen kocht na zijn vakantie een fairphone: ‘Mijn digibetes wordt bepaald niet beter’