Columnist Marthijn van Leeuwen over alfa mannetjes: ‘Ik dacht ik schrijf over man-zijn in het voorjaar’’

Een tijd geleden dacht ik: ik ga schrijven over man-zijn in het voorjaar, wanneer de bijen net zijn uitgevlogen en hun luiers hebben geloosd. (Je weet wel van die mosterdgele stipjes op de witte lakens die je buiten te drogen hing.) Wie doet het nog? Wie heeft nog witte lakens? Wie neemt de tijd om ze buiten op te hangen? (m/v) 

Zo langzamerhand is alles wat raakt aan man en vrouw zijn overbodig geworden. Met behulp van een app doet een man de was en met een shovel kan een vrouw alle power die ze nodig heeft inzetten, zonder dat ze smekend haar mannelijke medemens hoeft aan te kijken. Wat heeft dat met bijen te maken? Wel, al heel lang is het zo dat bijen, vooral mannelijke, de darren, ervaring hebben met ‘overbodig zijn’. Het enige waar het mannetje voor nodig is, is bevruchten. En ja, dat kan je ook niet de hele dag doen.

Het zijn vooral de vrouwtjes die van betekenis zijn, langer leven, het werk verrichten. Ik dacht: het wordt een hele toer voor de man zich aan zijn nieuwe -lege- levensvulling aan te passen. Hoe gaat hij om met gevoel van overbodigheid? Wat als hij merkt dat de wereld vrediger wordt, met meer vrouwelijkheid in regeringen en in de leiding van grote CEO’s? Deze gedachten had ik in 2024. 

Dat ik er zo over nadacht, heeft niet altijd in me gezeten. Tenminste niet bewust. Als jongste van 8 mocht ik als eerste de HAVO doen, dus 5 jaar middelbaar onderwijs volgen. M’n oudere broers en ouders zeiden: de jongste gaat een jaar langer naar school en hij kan nog niks… Maar ik was goed in exacte vakken. Hoewel ik nog niks kon, zagen anderen in mij potentie. Ik mocht doorstuderen. Na de exacte studie een ommekeer naar theologie. Wat een ruimte en mogelijkheden.

Nu zit ik aan tafel met grote jongens om me heen, met de stelligheden die horen bij hun leeftijd. Ik onderwijs: ik was vroeger echt beta, maar ik ben toch een alfamannetje geworden. Mijn zoons -die nooit veel blijk geven van broederschap- kijken elkaar veelbetekenend en met een glimlach aan. Papa een alfa mannetje? Daar hebben we nog niet zo veel van gemerkt. De jongste legt voorzichtig uit, zodat hij z’n tere vader niet beschadigen zal: ‘Een alfa mannetje, pap, dat betekent niet meer hetzelfde als toen jij iets hoorde over beta en alfa.’ 

Onzekerheid alom. Het is nog maar een paar maanden geleden, dit gesprekje. Maar inmiddels zie ik de comeback van ‘de man’ alom. De alfa man dan. Ik vrees dat dit geen zegen is voor de wereld. Overigens was het daarvoor ook uit balans. Beste medereizigers, het gaat er om mens te wezen in godsnaam!

Ds. Marthijn van Leeuwen