Columnist Marthijn van Leeuwen is goedgestemd: ‘Wanneer je vandaag iemand vraagt: ‘Ben je links of rechts?’, zie je een schrikreactie’

ERMELO Het was ergens in de eerste klas (later groep drie), waar je leert schrijven, dat er linkse kinderen aan het licht kwamen. Een links kind, dat wil de rechtse meerderheid niet. Eerst werd gekeken of het geen aanstellerij was. Ieder kind moest proberen met rechts te schrijven. Als het echt niet onleesbaar bleef… 

Op den duur kwamen er zelfs pennen voor linkse kinderen! De anderen hadden ineens een rechtse pen. Op mijn school waren linkse vulpennen groen en rechtse rood. En rechtse ouders konden linkse kinderen krijgen.

Wanneer je vandaag iemand vraagt: ‘Ben je links of rechts?’, zie je een schrikreactie. Het is de angst van iemand die even niet weet: is het veilig antwoord te geven? 

In m’n bubble voer ik het hoogte woord. Maar op straat of op je werk zeggen: ik ben rechts of ik ben links, dat is niet altijd veilig…

Niet voor niets zijn er stemhokjes met een rood potlood. Je moet je -rechts of links- in vrijheid kunnen uiten, je stem kunnen geven. Verkiezingsdagen zijn feestdagen van democratie. Overigens, liever niet teveel van zulke feestdagen.

Bijzonder dat onze jongste, die voor het eerst mag stemmen, opmerkte: hoe lang zal het nog duren voor we digitaal gaan stemmen? Tot zijn verbazing konden zijn wijze ouders vertellen dat dit ‘vroeger’ ook zo was, maar dat we tegenwoordig met potlood stemmen. 

Het lijkt alsof er maar twee stemmen zijn. Een stem voor links of één voor rechts. Alsof er geen midden bestaat. Kies je voor een linkse of rechtse coalitie? Deze nacht zal aan het licht komen of de uitslag ook een uitkomst is.

Ben ik rechts of links? Dat zou veronderstellen dat het tot mijn identiteit behoort. Wie alleen aan rechts of links kan denken zonder nuance, doet zichzelf en de ander te kort. Alsof er geen midden is. Je wílt misschien meer links of rechts.  

Dat gaat om de belangen die je voor je ziet. Democratie gaat uiteindelijk om een rechtvaardige samenleving met extra aandacht voor kwetsbare minderheden. Goede democratie betekent dus ook offerbereidheid. 

Vandaag mocht ik mijn stem uitbrengen waarbij iemand meekeek. Met in mijn rechterhand het rode potlood, vulde ik het lege rondje in het vierkantje links van de persoon in. 

In de hoop dat ze er samen goed uitkomen!

Ds. Marthijn van Leeuwen

Lees ook

Columnist dominee Marthijn van Leeuwen over zijn wegkijken: ‘Ik zie het probleem niet, dat komt pas later’