Columnist ds. Marthijn van Leeuwen ziet hoe angst steeds meer ons dagelijks leven bepaalt: ‘Om iets niet goed te doen’

Het was onlangs warmer dan we gewend zijn. De reden mag ons verontrusten en ons gedrag diepgaand veranderen. Toch gaat het mij daar in deze column niet om, nu de hel in de kerk is afgeschaft, de klimaathel van de VN maar te benutten. Nee, het gaat me om iets anders wat ik meende te observeren: angst.

Nee, het was niet de angst voor klimaatverandering. Dat is juist datgene wat ons geen angst meer aanjaagt. Het is zo. Onvermijdelijk. Waarom dan angst? Om iets niet goed te doen. Om ergens in gebreke te zijn gebleven. Om achteraf daarop te worden aangesproken. Het oordeel van massamedia: onverantwoord!

Het zit zo: de temperatuur loopt bij een langdurige hittegolf ook in een kerkzaal op. Je kunt het beste naar een oude kerk gaan op een hete zomerdag (vakantietip voor ouders). Als de gemeente samenkomt wordt het warmer. Voor je denkt, dat ik reclame maak, in de krant nota bene, dat we zo’n warme gemeente zijn. En dan ga je schrijven: vandaar dat er zoveel kerken zijn in Ermelo, dat heeft eerder met onderlinge hitte te maken! Nee, ik bedoel gewoon, wanneer wij samenkomen. 

Gelovigen hebben ook gewoon een lichaamstemperatuur van 37 graden. We omhelzen elkaar, zingen, danken, prijzen de Heer. Tsja, en dan met honderden mensen samen. Mag de temperatuur in de zaal dan ietsje stijgen? Is dat niet een kenmerk van vurige gelovigen?

Toch raakte ook de kerkenraadsapp oververhit. Moeten we de dienst door laten gaan? Is dat verantwoord? Moeten we schuiven? Inkorten? (Bij dat laatste altijd voorstanders). Maar het had te maken met verantwoordelijkheid voelen. Stel dat er wat gebeurt…? Eén zeer nuchter en gelovig kerkenraadslid merkte nog wel op: er zijn broeders en zusters die om het geloof in een hete container zitten opgesloten…

U wilt natuurlijk weten of de dienst uiteindelijk is doorgegaan. Nou, kijk maar op ons Youtube-kanaal. Voor zieken en ouderen en comfortzoekers is er thuis dienst met airco en koffie met croissant.

Jonathan Haid schreef een boek met de naam ‘Generatie angststoornis’. Ons staan geweldig veel middelen ter beschikking. We monitoren alles, ook onze kinderen. Je wordt gek van de mogelijkheden om je eigen kind 24u per dag te volgen. (Daarmee moet het ook!) We voorkomen veel kwaad, ongelukken… doden. Ja, dan is het geen dilemma meer: als het kan, dan moet het. Voorkomen is beter dan genezen. Zo dringen we samen het leed terug. 

Met als gevolg: we kunnen niets meer verdragen. God is afgeschaft, maar er is een god-vormig gat in ons hart ontstaan. De mogelijkheid dat er iets mis gaat, houdt ons collectief in de greep. En we beoordelen elkaar massaal wanneer er iets misgaat. Verder laten we elkaar vrij. (Al denk ik dan ook: als je het te warm vindt om naar de kerk te gaan, ga je toch niet? Volg ons op…)

Ds. Marthijn van Leeuwen

Lees ook

Columnist Philippe Abbing ziet hoe AI van iedereen een expert maakt in nieuwe column ‘Iedereen expert’