Columnist Philippe Abbing ziet hoe AI van iedereen een expert maakt in nieuwe column ‘Iedereen expert’

We zijn in Ermelo altijd al rijk geweest aan meningen: over hondenlosloopgebieden op de Groevenbeekse Heide, parkeerplaatsen bij de Plus, woningbouw en natuurlijk de vraag waarom alles in Harderwijk altijd nét iets sneller lijkt te gaan. De laatste tijd valt me iets nieuws op: De deskundigheid is een flink stuk toegenomen.

Filosoof Francis Bacon zei ooit: kennis is macht. Ik kom nog uit de tijd dat je die macht moest verdienen. Je las een boek, stampte feiten in je hoofd en hoopte dat ze er tijdens een proefwerk nog zaten. Toen kwam internet. Alle kennis lag ineens binnen handbereik en de vraag werd: moet je eigenlijk nog wel zoveel weten? Nu is daar AI. Niet alleen de kennis ligt klaar, hij schrijft ook nog keurige zinnen voor je op.

Dat zie je meteen. 

Ineens lees je woorden als zorgvuldigheidsbeginsel, maatschappelijke impact en constructieve dialoog. Zelfs een boze mail over een losliggende stoeptegel klinkt alsof hij rechtstreeks van een topadvocaat komt. Op scholen is het niet anders. Werkstukken zijn zo ‘geprompt’ dat het taalniveau van een 15 jarige is meegenomen, inclusief het verwachte kennisniveau. Scholen worstelen met de beoordeling hiervan, want het ouderwetse ‘werkstukje becijferen’ gaat niet meer. 

Intussen verschijnen de waarschuwingen ook. AI kost energie, gebruikt water en verwerkt bergen gegevens. Dat zijn serieuze onderwerpen.

Maar er zit ook een andere kant aan.

Onze samenleving is complex, inmiddels net een IKEA-kast zonder handleiding. Regels, uitzonderingen, uitzonderingen op uitzonderingen, formulieren en procedures. AI worstelt probleemloos door wetgeving heen, ploegt door procedures en kan je advies geven wie je moet bellen. Maar ook bij schrijven: Mensen formuleren beter, denken scherper na en durven hun mening op papier te zetten. Dat is winst.

Alleen hoeven we niet te doen alsof we alles zelf hebben bedacht. Net zoals niemand zich schaamt om met een elektrische fiets de wind op de Horsterweg te trotseren, hoeven we ons ook niet te schamen als AI af en toe een duwtje geeft.

En ben je wel bewust van de impact. Vragen stellen is makkelijk, antwoorden krijgen daarentegen kosten tijd. Gemeenten krijgen tegenwoordig perfect geformuleerde bezwaren, Woo-verzoeken en klachten binnen die in twintig seconden zijn geschreven. Zeven juridische vervolgvragen, drie verwijzingen naar beleid en een dringend verzoek om opheldering. Aan de andere kant zit nog steeds gewoon een ambtenaar van vlees en bloed die daar een halve werkdag op mag puzzelen.

Dus: AI mag best. Als straks de AI van Ermelo ruzie krijgt met die van Harderwijk over wie de snelste parkeervergunning afgeeft, dan weten we dat de toekomst er is. Wie er dan koffie gaat zetten, weet ik niet.

Philippe Abbing

Lees ook

Ontgroening van Ermelo baart columnist Jos Jongeling zorgen: ‘Een volwassen boom biedt aan zoveel leven leven’