Columnist Philippe Abbing over de manosfeer: ‘Wie naar manfluencers luistert, krijgt het gevoel dat de evolutie halverwege een lekke band kreeg’

ERMELO Oermensen hadden volgens stripboeken een vrij overzichtelijke versiermethode: je zag iemand leuk, gaf een mep met een knuppel en sleepte haar aan het haar mee naar je grot. Niet romantisch, wel efficiënt. Je zou denken dat we daar als samenleving inmiddels een paar hoofdstukken verder zijn. Maar wie naar sommige manosfeer-goeroes, de zogeheten manfluencers, luistert, krijgt soms het gevoel dat de evolutie ergens halverwege een lekke band kreeg.

Ze zijn overal. Op social media duiken ze op als onkruid tussen de tegels: reels, shorts, podcasts, filmpjes waarin mannen leren hoe ze weer ‘echte mannen’ worden. De boodschap is vaak verrassend simpel: wees dominant, hard, laat je niets zeggen. Empathie is voor watjes, nuance voor verliezers. Een beetje alsof je persoonlijkheid wordt opgebouwd uit een combinatie van een boksschool, een motivational quote en een overdosis energydrank.

Wat mij verbaast, is hoe sterk dit jongeren aanspreekt. Jongeren stemmen gemiddeld rechtser, en de manosfeer lijkt daar gezellig naast op de achterbank te zitten. Onderzoek wijst op een cocktail van economische onzekerheid, conservatieve waarden en sociale media die algoritmes inzetten alsof ze een ober zijn die precies weet welk gerecht je zwakste kant aanspreekt. Kijk drie filmpjes over onzekerheid en voor je het weet roept een influencer dat vrouwen, feminisme of ‘de elite’ jouw probleem zijn.

Opvallend genoeg lijken sommige jonge manosfeerfans qua wereldbeeld op een streng opgevoede opa van 95. De gemiddelde puber hoort rebels te zijn, maar dit voelt soms alsof jongeren vrijwillig in de politieke steunkousen van hun overgrootvader stappen.

Toch snap ik ergens ook de aantrekkingskracht. Mannen hebben het niet altijd makkelijk. Eind jaren tachtig kreeg ik op mijn nogal linkse lerarenopleiding de vraag: zou je afzien van promotie als de andere kandidaat een vrouw was? Positieve discriminatie was toen het modewoord. Mijn antwoord, iets minder links dan gewenst , leverde een collectieve afkeurende zucht op uit de zaal. Ook toen voelde niet iedereen zich gezien.

Maar onzekerheid oplossen door harder te schreeuwen of anderen kleiner te maken, blijft een vreemd recept. De groepsdynamiek is van groot belang. Lekker stoer praten over mannelijkheid schept een band. En natuurlijk is tegen iets zijn, veel makkelijker dan voor iets zijn. Je afzetten tegen de gelijkheid geeft een onderlinge binding. Alsof je een lekkend dak probeert te repareren door de buren nat te spuiten.

Ik blijf geloven in gelijkwaardigheid, gesprek en een beetje redelijkheid. De beste mens op de juiste plek. En als we het oneens zijn: praten. Zonder knuppels. Hooguit verbaal een beetje meppen, maar dan wel met humor en een kop koffie erbij.

Philippe Abbing

Lees ook

Columnist Philippe Abbing over oprechtheid bij mensen: ‘Die herken je juist aan kleine dingen: iemand die twijfelt, een fout toegeeft’