Alexander Chapsky (51) raakte alles kwijt in zijn thuislans Oekraïne, in Ermelo ontdekt de klokkunstenaar zijn talent.
Alexander Chapsky (51) raakte alles kwijt in zijn thuislans Oekraïne, in Ermelo ontdekt de klokkunstenaar zijn talent. Eigen foto

Alexander Chapsky (51) raakte alles kwijt, in Ermelo ontdekt de klokkunstenaar uit Oekraïne zijn talent: ‘Kunst kent geen grenzen’

5 februari 2024 om 19:00 Mensen Tips van de redactie

ERMELO Eind maart 2022 vluchtte Alexander Chapsky (53) uit zijn thuisland Oekraïne. De oorlog met Rusland was in zijn regio al jaren aan de gang en werd alleen maar erger. Hij werd opgevangen in Ermelo en in een klein atelier op ‘s Heeren Loo begon hij klokken te maken. Hier bleek hij talent voor te hebben.

In Ermelo worden momenteel zo’n 200 Oekraïense vluchtelingen opgevangen. Alexander is daar één van. Ik ontmoette hem op ‘s Heeren Loo, waar hij nu bijna twee jaar woont. Samen met een tolk sprak ik hem over zijn levensloop en zijn huidige hobby: het maken van klokken. Alexander woonde in Kramatorsk: een industriestad in het Oosten van Oekraïne. Al sinds 2014 is dit een frontliniestad, vlakbij de grens met Rusland. Alexander blijkt alles kwijt te zijn geraakt, zijn werk en zijn huis. Alles is plat gebombardeerd. Ook familie en vrienden is hij uit het oog verloren: iedereen is weg gevlucht.

DWARSLAESIE

In Oekraïne was hij leraar grafische vormgeving op een hogeschool, tevens revalidatiecentrum voor mensen met een handicap. Zelf zit Alexander al jarenlang in een rolstoel, nadat hij een dwarslaesie opliep na een duik in een meer. Hij kan zich nog goed herinneren hoe mooi hij Nederland vond toen hij hier aan kwam. ,,Ik kwam in het voorjaar aan en alles stond zo prachtig in bloei. In Oekraïne kennen we lange winters en ook door de oorlog is het daar al zo lang grauw en grijs. In eerste instantie dacht ik dat ik maar een paar maanden in Nederland zou zijn. Maar de oorlog bleef aanhouden en na een tijdje realiseerde ik dat Nederland voorlopig mijn nieuwe thuis zou zijn.”

(Tekst gaat verder onder de foto)


Alexander in zijn atelier met één van zijn bijzondere klokken, in de vorm van zijn thuisland Oekraïne. - Eigen foto

TAALBARRIÈRE 

Alexander heeft een ondernemende geest en wou dan ook graag werken toen hij in Nederland kwam. Vanwege de taalbarrière (Alexander spreekt geen Engels en geen Nederlands), was het echter lastig om werk te vinden. Hij belandde uiteindelijk bij Mijn Werkplaats, een meubelbedrijf voor dagbesteding. Ze werkten daar onder andere met hout en Alexander wilde graag het oude hout dat overbleef hergebruiken. Hij wilde hier mooie dingen van maken en verkopen, maar dat paste niet binnen het dagbestedingsconcept. Alexander liet het hier niet bij zitten en is dit toen in zijn eigen tijd gaan doen.

EPOXIHARS

Het oude hout gebruikt hij om klokken van te maken. Het hout wordt in een bepaalde vorm gezaagd en vervolgens gebruikt Alexander epoxihars om er iets moois van te maken. ,,Epoxihars is een soort hars die je moet mengen met een verharder. Tijdens gebruik is het vloeibaar, maar het hardt langzaam uit. Ik werk met meerdere lagen en iedere kleur moet ik apart toevoegen. Hierdoor ben ik lang bezig met één klok. Het kost me een week, soms twee, om alleen al een wandklok te krijgen. En het duurt een dag voordat één laag hars is uitgehard. Van tevoren weet ik nooit hoe het eindresultaat eruit gaat zien. Ik kies de kleuren en denk na over het ontwerp, maar het chemische proces van uitharden bepaalt het uiteindelijke ontwerp. Iedere klok is dus uniek; hij kan nooit exact nagemaakt worden!”

(Tekst gaat verder onder de foto)


Inmiddels heeft Alexander tien klokken gemaakt, in verschillende vormen en kleuren. - Eigen foto

EXPERIMENTEREN

Het maken van klokken is een hobby die Alexander pas in Nederland ontdekt heeft. Hij wilde graag iets creatiefs doen. ,,Met kunst is geen taal nodig, mensen begrijpen het ook zonder woorden. Kunst kent geen grenzen, geen barrières.” Na een persoonlijke zoektocht besloot hij uiteindelijk om met epoxihars te gaan werken. Hij keek veel filmpjes op YouTube en begon veel te experimenteren met de hars. In het begin ging dat nog wel eens mis. ,,Ik goot de hars per ongeluk een keer op mezelf, dat was een onvergetelijke ervaring! Ik kon mijn kleren daarna weggooien”, vertelt Alexander lachend. Maar deze ervaring weerhield hem er niet van om door te gaan met oefenen.

ONDERNEMEND

Alexander kijkt dankbaar terug op hoe hij en andere vluchtelingen opgevangen zijn in Nederland. ,,De medewerkers en vrijwilligers van de opvang hebben ons zo goed geholpen met wennen aan onze nieuwe situatie. We werden vanaf dag één omringd met zorg en aandacht.”

Evelien Roukema werkt bij Welzijn Ermelo en is verantwoordelijk voor een stukje zorg en welzijn voor Oekraïense vluchtelingen in Nederland. ,,Alexander is erg ondernemend en wilde graag iets nuttigs doen. Hij is heel gemotiveerd om zijn eigen geld te verdienen. Betaald werk vinden bleek lastig, dus nu help ik hem op weg met de verkoop van zijn klokken.”

Inmiddels heeft Alexander tien klokken gemaakt, in verschillende vormen en kleuren. Zijn inspiratie haalt hij vooral uit de natuur en de ruimte. Eén klok heeft hij gedoneerd aan ‘s Heeren Loo. Een bijzondere klok is de klok in de vorm van zijn thuisland Oekraïne, die hij in opdracht gemaakt heeft.

INTERESSE IN EEN KLOK? Een aantal klokken hangt bij juwelier Van Sloten in Ermelo en is daar te koop. Alexander kan ook zelf benaderd worden voor het maken van een klok. U kunt uw wensen met hem bespreken, waarna hij voor u aan de slag gaat. Contact kan het beste via WhatsApp, zodat hij de tekst kan vertalen. Alexander is bereikbaar via +380667910540.

Marja Stienstra
Deel dit artikel via:
advertentie
advertentie