Zesde boek van Henk Doppenberg: stikstofcrisis door ogen van kinderen

PUTTEN De boerderij van Anne’s ouders is het zesde boek van Puttenaar Henk Doppenberg. De 98 pagina’s tellende roman beschrijft de in Nederland al langere tijd veelbesproken stikstofcrisis, maar dan door de ogen van kinderen. Anne en Jos (beiden 11 jaar) willen later boer en boerin worden, maar door de plannen van het kabinet is die toekomstdroom in gevaar. Dat heeft impact op hun leven maar daar leggen ze zich niet zomaar bij neer.

Anne hoort van haar vader dat politiek Den Haag de boeren wil onteigenen en uitkopen. Als Jos dat van zijn vriendinnetje hoort is hij fel tegen dat plan. „Ze zitten op de lagere school en willen later trouwen en samen op de boerderij van Anne’s ouders gaan wonen. Het is echter maar de vraag of de boerderij blijft bestaan. Als ze hun toekomst weg zien vallen reageren ze daar op. Ze zetten protestborden neer in het dorp en gaan acties houden om de boeren te steunen. Zo proberen ze op hun eigen manier een steentje bij te dragen.”

NUANCE Schrijver Henk Doppenberg wil een genuanceerd beeld neerzetten. „Kinderen van 11 reageren soms wat ondoordacht, dat past bij hun leeftijd, en geven de overheid overal de schuld van. Hun ouders hebben het ook moeilijk en worstelen met een dilemma: doorvechten of zich er bij neerleggen en zich uit laten kopen. Jos komt veel op de boerderij van Anne en haar ouders. De discussie houdt hen bezig en door de zorgen zijn ze gestresst en is de sfeer thuis niet optimaal. De kinderen hebben daar last van en gaan hun eigen weg. De ouders laten ook de andere kant van het verhaal zien. Dat het kabinet ook denkt dat ze het goed doen, maar dat je het daar wel mee oneens kunt zijn.”

Het fictieve verhaal speelt zich af in Drenthe, omdat Doppenberg heeft ontdekt dat in deze provincie de minste vacatures zijn voor boeren die op zoek moeten naar ander werk. Ook het oostelijke begrip naoberschap (buren die elkaar helpen) komt terug. „Het verhaal is niet gekleurd, maar het zal wel bij iedereen die boer is of iets met boeren heeft herkenning oproepen. Het is het leven van die mensen. Ik wil dat zij weten dat ze niet alleen staan met hun ellende maar ook begrepen worden. Ook wil ik bereiken dat mensen over dit probleem gaan nadenken. Van iemand die ik het heb laten lezen, hoorde ik dat het boek ook opvoedkundig van waarde is.”

LEVENSWERK Doppenberg wil opkomen voor de boeren en hen een stem geven. „Het is een actueel thema in de maatschappij dat mij erg raakt. Ik ben zelf geen boer, en ben ook niet op een boerderij geboren. Maar in het buurtschap Veenhuizerveld, waar ik woonde, ben ik wel tussen de paarden, koeien en schapen opgegroeid en fietste tussen de weilanden door naar school. Ik ken hier mensen in het dorp die de boerderij van hun ouders hebben overgenomen en er dag en nacht mee bezig zijn. Ze zijn gek van de boerderij en leven voor hun werk. Ze hebben er echt wat voor over en dat spreekt mij heel erg aan. Toen ik jeugdleider van Rood-Wit’58 was, had ik jonge voetballertjes achterin de auto die van de boerderij kwamen. Zij wisten precies welke tractoren de boeren hadden, daar waren ze er al heel vroeg mee bezig. Ik hoorde dat in het oosten zeven of acht kinderen hun skelters op de weg hadden gezet om te protesteren. De boerderij is hun leven en dat moet je koesteren.”

GEEN OVERLEG Doppenberg vindt het niet verwonderlijk dat boeren in protest komen als anderen zich bemoeien met hun bedrijf waarvoor zij zich jaren hebben ingezet. „Er worden besluiten genomen zonder dat er contact is geweest met die mensen. Als ze met de boeren hadden gepraat, was het probleem nooit zo geëscaleerd. Nu word hen wat opgelegd en dat ze daar heftig op reageren kan ik mij voorstellen. Ik las zelfs dat een jonge boer hier niet zo ver vandaan het door de maatregelen niet meer zag  zitten en zich van het leven heeft beroofd. De manier waarop het gaat vind ik niet terecht. Dat mag best aan de kaak worden gesteld. Er wordt te makkelijk gesproken over inkrimpen of stoppen, terwijl die mensen miljoenen hebben geïnvesteerd in hun toekomst.  Ze weten waarover ze praten en het gaat mij te ver dat ze niet naar het milieu kijken, maar alleen naar de centen. Ik denk ook dat boeren door innovatie en verandering de stikstofuitstoot omlaag kunnen krijgen, maar die kans moeten ze wel krijgen. Dat dit nu niet gebeurt steekt me ook wel, dat is mijn gevoel dat ik moeilijk kan uitleggen.”

Marco Jansen

De boerderij van Anne’s ouders kost 14,95 euro en is vanaf 10 oktober verkrijgbaar in de Bruna in Putten (Dorpsstraat 34) en Barneveld en bij Ko Jager Cigars and Interior (Dorpsstraat 7). Ook kan het via de webshop www.tekst-en-deco.nl online worden besteld.