Erik en Roelie Staal van de Arkelandshoeve maken zich grote zorgen om de toekomst

ERMELO Sinds 1922 runt de inmiddels derde generatie het Telgter familiebedrijf. De vierde generatie staat in de startblokken om het over te nemen. Mocht het ooit zover komen... Erik en Roelie Staal zijn de trotse, huidige eigenaren van het pluimveebedrijf en winkel de ‘Arkelandshoeve’.

Ze maken zich grote zorgen om de toekomst. Net als vele andere duizenden boeren in ons land houdt de stikstofcrisis hen in een wurgende bestaansgreep. Wat doet dit met hen als mens? Wat betekent dit in de dagelijkse praktijk? Hoe ziet hun toekomst er uit als het kabinet de stikstofplannen zoals ze nu zijn erdoorheen drukken? Een openhartig keukentafelgesprek onder het genot van een heerlijke ouderwetse bak koffie met verse, warme boerenmelk van het land, verschaft een inkijkje in het leven van deze twee bevlogen mensen die het boerenleven tot in de diepste puntjes van hun vezels hebben zitten.

Vanaf 2000 houden Erik en Roelie samen het pluimveebedrijf aan de Oude Nijkerkerweg dat ze overgenomen hebben van Roelie’s ouders – die het destijds weer van hun ouders overnamen. Er worden vleeskuikens en eenden voor de slacht gehouden. Daarnaast heeft het echtpaar ook nog een gezin met zes kinderen. Van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat zijn ze in de weer. ,,Ja, het boerenleven zit in onze genen. Vooralsnog is er veel onduidelijkheid maar de impact is sowieso gigantisch. Volgens de kaart moeten wij 58% stikstof reduceren. Moeten we dan 58% van onze beesten weg doen? Dan kan ons bedrijf niet meer bestaan!” 

INVESTEREN Wie weet komen er straks weer nieuwere technieken, nieuwe onkosten. ,,We hebben zelf ook al het nodige geïnvesteerd, zoals de warmtewisselaar die het klimaat in de stal perfect reguleert. Ook zijn we daar al van het gas af. We hebben ook duizenden euro’s onkosten gehad voor een doorloopdouche voor de veearts, volgens de opgelegde regels. Hadden we het net klaar, werd de regel weer afgeschaft. Daar zakt je broek van af”, klinkt het gefrustreerde echtpaar.

VRIJHEID Tijdens het koffiedrinken gaat regelmatig de telefoon en wordt er door Erik druk heen en weer ‘plat geproat’ in ’t dialect, om vervolgens de draad weer op te pakken. ,,We hebben 22.000 vleeskuikens en 12.000 eenden die als eendagskuikens bij ons binnen komen. We vangen ze op en maken ze groot, daarna gaan ze naar de afmest-stal en tot slot naar de slacht.” Roelie vult met passie de woorden aan van haar man: ,,Het is zo’n leuke tak om te doen. Het is zo’n mooi en leuk gezicht als je de eenden in het stro zichzelf ziet oppoetsen. Bovendien gebruiken we geen antibiotica en medicatie voor onze beesten. Waar heb je dat nou? Al is het dan voor (elke) dag en dauw op, geen mooier bestaan dan het landleven. Je eigen tijd in kunnen delen. Het gevoel van vrijheid. Je werk aan huis. Je eigen ding kunnen doen. We leven er dagelijks middenin. Met volle teugen. Op vakantie gaan? Dan doen we eigenlijk nooit. Op één weekendje na dan toen 25 jaar getrouwd waren. Alles wat we nodig hebben, is hier om ons heen!”

REGELS EN EISEN Negen jaar geleden heeft het echtpaar samen de Landwinkel naast de boerderij opgezet. ,,Vooral om meer het hoofd boven water te kunnen houden. Met alleen de beesten konden we het soms net niet redden.” Erik schraapt duidelijk aangeslagen zijn keel als hij verder vertelt: ,,Alles moet maar goedkoper en goedkoper, we moeten aan steeds meer regels en eisen voldoen. Dat werkt voor ons ook steeds meer kostprijsverhogend. En nu weer dit geneuzel omtrent die hele stikstofreductie met al die cijfers. Die kloppen gewoon niet. De laatste jaren zijn er in Ermelo veel boerenbedrijven verdwenen. Vaak omdat de mensen de regels vanuit Brussel beu waren maar ook vaak omdat er geen opvolgers waren. Maar al die boerderijen worden wel allemaal meegeteld in de cijfers. Wij boeren moeten voor die hele crisis bloeden. Zo voelt het voor ons. Terwijl het van hogerhand allemaal zelf destijds door die schijtoverheid in de hand is gewerkt!”

(Artikel gaat onder afbeelding verder)

Roelie en Erik Staal-Staal voor hun prachtige, 100 jaar oude boerderij, alweer generaties in de familie. - Arda Konings

GEBROKEN HART Aan alles is te voelen en zien dat het Erik en Roelie niet in de koude kleren is gaan zitten en emoties de boventoon voeren. Herinneringen komen boven aan 2003 toen de vogelgriep het land beheerste. Roelie verzucht: ,,Uit voorzorg moesten alle stallen geruimd omdat we in de gevarenzone zaten. Terwijl er nog niets met onze beesten aan de hand was. Het brak onze harten. De huisarts verbood het me om naar nieuwsuitzendingen te kijken en luisteren, ik kon het niet meer aan. Moest rust houden.” 

BOERENVERSTAND Het is ook zo moeilijk voor te stellen voor Erik en Roelie dat ze hun werk niet meer zouden kunnen doen. ,,Dit is ons levenswerk! Ons gezinsbedrijf, van generatie op generatie. We doen er alles aan om een goede en duurzame kwaliteit af te leveren. Zowel voor het vlees als de producten in onze winkel. We zullen strijden voor ons bestaan. De Nederlandse vlag wappert bij ons ook ondersteboven als teken van protest. De hoge heren in Den Haag staan ver af van de realiteit en nemen beslissingen vanaf papier. Ze zouden misschien eens wat meer hun boerenverstand moeten gebruiken.”

Ook al is de toekomst onzeker, het echtpaar ondervindt steun in het geloof. ,,Wat de toekomst brengen moge, mij geleidt des Heren hand. Daar vinden we allebei heel veel troost in. Het is een hele nare tijd waarin we leven. Dat geldt voor de hele wereld. Waar moet het soms toch naar toe... Het geloof is gelukkig ons anker en ons houvast. Daarom genieten we zo van de natuur om ons heen!”

Arda Konings