Herinneringsobject Westerborkpad onthuld: ‘Een plek van bezinning en verbondenheid’
1 mei 2025 om 17:30 HerdenkingenERMELO Het object ter herinnering aan de Tweede Wereldoorlog aan de Watervalweg in Ermelo is officieel onthuld door wethouder Ronald van Veen. Later werden er in totaal dertien Stolpersteine gelegd op zes locaties in Ermelo. In totaal komt het aantal daarmee op 39. Voorzitter Jan van Eijsden van de werkgroep Joodse slachtoffers Ermelo kondigde aan dat er nog twee bijgeplaatst gaan worden op landgoed Veldwijk.
Wijnand Kooijmans
Wethouder Van Veen gaf aan dat het belangrijk is stil te staan bij vroegere gebeurtenissen en er een zichtbare, tastbare en hoorbare plek aan te geven. Aan een geschiedenis van een Tweede Wereldoorlog die nooit mag worden vergeten. Mensen die ondergedoken zaten en hoopten op een betere toekomst. Hen wordt nu een plek geboden in de openbare ruimte waarin wordt teruggegaan van nu naar toen.”
VRIJHEID
Het initiatief voor de herinneringsobjecten in zeven gemeenten is genomen door de gemeente Ermelo. ,,Het biedt een plek van bezinning, zelfreflectie en verbondenheid. Die er bij stilstaat dat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Vrijheid die we iedere dag moeten bewaken. Zeker in een tijd dat polarisatie en uitsluiting weer toeneemt.”
Het object vertelt het verhaal van de familie Staal. In de zomer van 1942 zit de familie uit Amsterdam als een poos ondergedoken in Ermelo. Levie en Elisabeth moesten zich noodgedwongen verbergen in een vakantiewoning aan de Watervalweg schuilen zij onder de namen Brem en Den. Het huis mochten ze gebruiken van de familie Keijzer. Ze verstopten zich daar met drie kinderen en oma.
De eerste 6 Stolpersteine die in 2024 zijn gelegd als eerbetoon aan de familie Staal. Het herinneringsobject vertelt het verhaal van de familie Staal. - saskia beek fotografie
VERMOORD
Op 22 maart 1943 ging het mis. De familie wordt ontdekt en gevangen genomen door een groep agenten die met de Duitsers samenwerkten en werden aangevoerd door toenmalig burgemeester Klinkenberg uit Putten. De vijftienjarige Aby wist als enige te ontsnappen. De overige familieleden werden weggevoerd naar Kamp Westerbork en later vermoord in concentratiekamp Sobibor. Aby vertelt het verhaal dat al draaiend afgeluisterd kan worden op het herinneringsobject.
De eerste vijf Stolpersteine werden vervolgens onthuld voor de woning aan de Wethouder Rikkerslaan 25. Hier was de familie Leon uit Rotterdam ondergedoken. De moeder van het gezin overleed hier en werd begraven in Harderwijk. Het gezin bestond verder uit vijf personen die allemaal werden vermoord na te zijn gearresteerd waarbij burgemeester Klinkenberg opnieuw een grote rol speelde.
JOODS
Wethouder Arap John Tigchelaar gaf hier aan dat de Stolpersteine worden gelegd voor de deur van wat ooit een huis was van mensen in de gemeente Ermelo. De mensen die hier woonden, een vader met zijn drie kinderen en een kleinkind hoopten op een leven zonder oorlog. Een leven waarin ze zich zelf mochten zijn. Maar werden vermoord, enkel omdat ze Joods waren.
Met de kleine messing stenen, ingelegd in de stoep, wordt hen een naam en verhaal gegeven. Stolpersteine die de mens dwingen letterlijk even stil te staan, te buigen en te kijken, aldus de wethouder. ,,Ze doen ons beseffen wie hier ooit geleefd hebben en hoe hun levens zijn geëindigd.”
DANK
De wethouder bracht dank aan de werkgroep Joodse slachtoffers Ermelo die met hun toewijding en inzet. ,,Hun inzet en betrokkenheid hebben een onmisbare rol gespeeld in het realiseren van de 39 symbolen van verlies, eerbied en herinnering. Hiermee hebben zij een tastbare verbinding gemaakt tussen verleden, heden en toekomst.”
,,Want alleen als we blijven herdenken, blijven we leren. En alleen dan kunnen we bouwen aan een samenleving waarin iedereen veilig en vrij kan leven”, aldus wethouder Tigchelaar. Er werden ook Stolpersteine onthuld aan de Leuvenumseweg (4). Torenlaan 37 (1), Horsterweg 52 (1), Harderwijkerweg 42 (1) en Horsterweg 267 (1).
