Eerste Stolpersteine Ermelo gelegd ter nagedachtenis aan familie Staal: ‘Belofte te blijven herinneren’
23 april 2024 om 11:46 HistorieERMELO Gunter Demnig, oprichter van de Stichting Stolpersteine en maker van de stenen, heeft aan de Watervalweg in Ermelo 110 de eerste zes Stolpersteine gelegd ter nagedachtenis van de in de Tweede Wereldoorlog omgekomen leden van de familie Staal. Slechts één van hen overleefde deportatie en verhuisde later naar Amerika. Nazaten van de omgekomen families die werden herdacht met het leggen van de Stolpersteine uit Amerika en Zwitserland waren bij de plechtigheid aanwezig.
Jan van Eijsen, voorzitter van de werkgroep Joodse slachtoffers, gaf aan blij te zijn met de aanwezigheid van Demnig. Die ziet de Stolpersteine als zijn levenswerk om zo levendig te houden wat zijn landgenoten in de Tweede Wereldoorlog aan misdaden hebben begaan. Waar mogelijk legt hij in een gemeente de eerste Stolpersteine waarvoor hij met zijn werkbus afreist naar verschillende landen.
EERBETOON
Burgemeester Hans van Daalen geeft aan dat het moment van het leggen van de eerste steen niet alleen gaat over de geschiedenis maar ook over herinnering, eerbetoon en verbinding. De eerste stenen zijn er herinnering aan Levie Staal, zijn vrouw Elisabeth, haar moeder Betje en de kinderen Jacob, Betje en Abraham. De laatste, ook wel Aby genoemd, wist als enige te ontsnappen.
Van Daalen: ,,Het is bijzonder en ontroerend om te zien dat hier vandaag nabestaanden van Abraham aanwezig zijn en zijn overgekomen uit Amerika. Hun aanwezigheid herinnert ons eraan dat het verleden nooit ver weg is, dat de littekens van oorlog en onrecht nog altijd voelbaar zijn in onze harten.”
(Tekst gaat verder onder de foto)
Gunter Demnig legt met de nodige zorgvulditheid de eerste Stolpersteine - undefined
WERKGROEP JOODSE SLACHTOFFERS
Het initiatief voor de plaatsing van de Stolpersteine, in de volksmond ook struikelstenen genoemd, is genomen door de werkgroep Joodse slachtoffers. Volgens Van Daalen heeft hun inzet en betrokkenheid een essentiële rol gespeeld in het realiseren van de gedenkwaardige dag waarop de eerste stenen zijn gelegd. ,,Jullie hebben niet alleen stenen gelegd, maar ook bruggen gebouwd tussen verleden, heden en toekomst. Deze Stolpersteine zijn niet enkel herdenkingsstenen, maar ook symbolen van hoop, veerkracht en menselijkheid.”
(Tekst gaat verder onder de foto)
De eerste zes Stolpersteine gelegd ter nagedachtenis aan de familie Staal. - Wijnannd Kooijmans
DERTIG
Met het plaatsen van de bescheiden maar betekenisvolle messing stenen wordt volgens Van Daalen een blijvende plek van herinnering gegeven aan de Joodse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Streven is uiteindelijk zo’n dertig Stolpersteine te leggen in de gemeente Ermelo. Van Daalen: ,,Stolpersteine zijn een belofte, een belofte om te blijven herinneren, te blijven erkennen en te blijven leren van het verleden.” Streven van de werkgroep is in 2025 de laatste Stolpersteine te leggen.
Naast de Stolpersteine aan de Watervalweg werden er twee gelegd aan de Stationsstraat 41 ter nagedachtenis aan de familie Kasper en aan de Ericalaan 61 waar Hugo Hirsch woonde met zijn moeder Selma Rosendahl. Na afloop werd een bijeenkomst gehouden in het Huis van Ermelo waar de verhalen van de drie families werden verteld.
