Museum Het Pakhuis opent tentoonstelling Kantje Boord: ‘Een persoonlijke verhaal van een schipper, zijn hoogzwangere vrouw en kind die alles verloor’

ERMELO Museum Het Pakhuis gooit het over een andere boeg met de nieuwe tentoonstelling Kantje Boord. Natalie Overkamp, directeur van het museum, wist de spreekwoorden met elkaar te combineren. ,,We hebben de zeilen bijgezet, het was af en toe kantje boord, zeker met de aanlevering van artefacten. Maar we hebben de wind in de zeilen want vandaag openen wij een tentoonstelling over een verdwenen zee, een gezonken schip, een scheepsramp en honderden archeologische vondsten.”

Suzanne Vooren

In de nacht van 19 op 20 juni 1893 zonk een tjalk tussen Ermelo en Harderwijk in de Zuiderzee. Door de inpoldering is het schip terecht gekomen in Zeewolde. Het team van het museum heeft er hard aan gewerkt om de geschiedenis helder te krijgen. ,,In de jaren ‘70 kwam dit scheepswrak, de Drie Gezusters, boven water, of in dit geval, boven zand toen de gemeente begon met het aanleggen van een industrieterrein. Samen met nog wel 350 andere scheepswrakken.” Die archeologische vondst heeft veel betekend voor de huidige kennis over het leven toen.

PERSOONLIJK

Maar de tentoonstelling is geen opsomming van feiten over de drooglegging of scheepswrakken. ,,Het is een persoonlijke verhaal van een schipper die met zijn hoogzwangere vrouw en een kind vermoedelijk zeer benauwde momenten meemaakte voor zijn tjalk onder het wateroppervlak verdween. Je moet je bedenken dat destijds een schip niet alleen een vaartuig was, maar ook een huis. Ze verloren alles, inclusief de lading steenkool.”

De opvarenden overleefden de ramp, mede dankzij de Harderwijker Jantje Kok. ,,Hij was de visser die hen heeft geholpen. En tien weken na de ramp beviel zowel de vrouw van de schipper als de vrouw van Jantje Kok. Als het allemaal klopt wat wij nu weten, zijn er 11 kinderen in het schippersgezin geboren. Wij zijn op zoek naar de nazaten van beide families.”

Wethouder Ronald van Veen en museumdirecteur Natalie Overkamp openen de tentoonstelling Kantje Boord. - BDU Media

TENTOONSTELLING

,,Dit verhaal geeft een tastbaar gezicht aan het leven van toen en dat maakt juist dit wrak van de Drie Gezusters zo bijzonder. Zeker ook door de informatie uit het Noord-Veluws archief waar notaties van de burgemeester van Harderwijk van destijds te vinden zijn. Want slechts van een klein geheel van al die wrakken weten we meer.”

Ook wethouder Ronald van Veen spreekt bij de opening. ,,We zouden bijna vergeten dat we ook een blauwe kant van Ermelo hebben gehad. Eeuwenlang was de Zuiderzee onze directe buurman. Een open zee die ruimte en werk bood aan vissers en schippers en die ook voortdurend dreigde met overstromingen en stormen. Het was een leven met en tegen het water.”

ACTUEEL

De inpoldering van de Zuiderzee in 1932 heeft een hoop verandering gebracht in Ermelo en omringende gemeenten. ,,De zoute zee maakte plaats voor het zoete IJsselmeer. Waar ooit schepen zonken, wonen nu mensen. Een keuze voor veiligheid, maar ook om boeren een plek te geven en ruimte te creëren om te wonen. Dat brengt ons bij de andere kant van de tentoonstelling.”

Het slotpaneel van de tentoonstelling bevat een landkaart van scholieren die destijds vooruit keken naar 2040 en hoe zij verwachtte dat Nederland er dan uit zou zien. ,,Als we nu naar die kaart kijken, na de hete zomers en de extreem droge water, kijken we anders naar de keuzes van toen. De keuzes van vandaag bepalen hoe Ermelo er over vijftig jaar uitziet. Dat maakt geschiedenis weer actueel.”

Wethouder Van Veen en museumdirecteur Overkamp opende de tentoonstelling Kantje Boord met de onthulling van een schaalmodel van de Drie Gezusters. Museum Het Pakhuis. 

Lees ook

Exposities van Ermelose creaties tijdens Kunstroute Noordwest Veluwe: ‘Mensen die hier komen, gaan hier altijd blij weg’