Column Nancy-Els de Jonge: meer effect met minder hulp

Als ik zeg wat ik doe en mensen hebben een kind op de middelbare school, hebben we altijd gespreksstof.

Zo ook gisteren.

Een moeder vertelt over haar dochter. Ze zit in de eerste. VMBO/HAVO. Alles gaat goed, alleen wiskunde is lastig. Ze schuift dat vaak een beetje voor zich uit en overziet de stof dan niet. Gelukkig kunnen zowel haar vader als haar bonusvader haar helpen als ze een toets heeft.

Ze vraagt of wij ook bijles geven. Ik zeg dat we dat bijna niet doen. We helpen leerlingen vooral zichzelf te redden door ervoor te zorgen dat ze voldoende tijd en aandacht besteden aan lastige stof. Tijd en aandacht besteden aan wat (nog) moeilijk is, werkt namelijk het beste. 

Wat we in elk geval niét doen is het vak zwaarder maken. Door laten schemeren dat het inderdaad best moeilijk is. Want als je denkt dat iets lastig is, is de kans dat je het kunt gelijk een heel stuk kleiner. “If you believe you can, you’re halfway there” schijnt Theodore Roosevelt eens gezegd te hebben. En zo is het. Ook met wiskunde. 

Naast die extra tijd en aandacht die een leerling aan wiskunde besteedt, bieden we zo min mogelijk hulp, al zal u dat misschien verbazen. Natuurlijk leggen we uit wat niet begrepen wordt, maar verder helpen we zo min mogelijk. Dat doen we omdat we leerlingen absoluut nóóit de indruk willen geven dat ze iets zonder onze hulp niet zouden kunnen. 

Dat is namelijk de boodschap die je maar al te makkelijk geeft als je, hoe goed bedoeld ook, hulp biedt. We werken vooral toe naar zelfstandigheid. Hoe sneller leerlingen zichzelf kunnen redden, hoe trotser ze zijn, hoe leuker leren wordt en hoe groter de motivatie. En dát maakt echt alle verschil.

Gek hè, hoe minder hulp soms juist beter werkt dan meer hulp?