Ermelose Nancy helpt jongeren leren maar baalt van het systeem: Waarom leggen we jonge mensen langs die ene beperkte meetlat?

Ze zit tegenover me. Kijkt me vragend aan. Ze wil heel graag na haar vmbo-examen door naar de havo. Wat ik daarvan denk. Is dat een goed idee?

Ik kijk haar aan. Zie een in alle opzichten prachtige meid. Eentje die ik meteen in dienst zou nemen als ik een restaurant, boetiek of evenementenbureau had. Zo eentje die van aanpakken weet. Alles ziet. Zich overal mee bemoeit. Zich om alles en iedereen bekommert. Altijd ‘aan’ staat. Haar ontgaat letterlijk niets. Niet bij haar familie, niet bij haar vrienden, nergens. Op haar werk wordt ze dan ook heel vaak ingepland. Het liefst zouden ze haar kunnen klonen; van werknemers zoals zij heb je er namelijk nooit genoeg. 

Haar vraag ontroert me. Want theoretisch leren is niet haar sterkste punt. Het kost haar veel moeite en echt leuk en makkelijk wordt het nooit. En toch wil ze het heel graag. Door naar de havo. 

Wat baal ik ervan dat we voor jonge mensen geen systeem hebben waarin ze gewaardeerd worden om álles wat ze in huis hebben. Waarin iedereen zich maximaal kan ontplooien tot de beste versie van zichzelf. Of het nu over sport, creativiteit, vindingrijkheid of sociale wijsheid gaat, over dat je goed kunt koken, twee rechterhanden hebt of dat je makkelijk kunt leren. Het een niet meer waard dan het ander. Omdat in het leven en de maatschappij ál deze kwaliteiten ertoe doen. Waarom telt op school altijd alleen maar hoe goed je theoretisch kunt leren?

Lees ook

Fransje Heijkoop kwam terecht in een warm bad om vervolgens van een koude kermis thuis te komen: ‘Is dit de wereld waarin ik leef?’

Wij lopen al een tijdje met haar mee. Zien hoe ze haar best doet op school. We zien haar geworstel. Zien dat ze nooit de weg van de minste weerstand kiest. Ze doet examen mét wiskunde, ondanks dat ze daar hard voor moet werken. Heel hard. 

En juist daarom geef ik aan dat ik mijn twijfels heb. Niet zozeer omdat ik denk dat ze het moeilijk gaat krijgen, maar vooral omdat de meetlat waarlangs ze zichzelf wil leggen de hare niet is. Een waarvoor haar kwaliteiten niet tellen, die de vele talenten die ze in huis heeft buiten beschouwing laat. Die haar vooral zal beoordelen op waar ze niét voldoet.

Dat vertel ik haar. Ik zeg haar dat ze zo oneindig veel meer is dan wat er op school gemeten wordt. Dat ik bang ben dat ze teleurgesteld zal zijn. Dat ze heel hard zal moeten werken om misschien nét aan de norm te voldoen. Dat ik haar dat niet gun. Omdat ik haar gun dat ze uit de verf komt. Lol heeft in leren en leveren wat haar omgeving van haar vraagt. En nog veel meer dan dat. Dat ze daar blij van wordt. Trots op is.

Het gesprek maakt me verdrietig omdat ik het jammer vind dat zij alleen die ene meetlat kent. Omdat zij zichzelf wil meten met deze ene, zo beperkte lat. Maar als zij daarvoor kiest ga ik haar helpen met alles wat ik in me heb. Want zo’n meid verdient alle steun.

Nancy-Els de Jonge

Meer columns van Nancy-Els de Jonge lees je hier.

Lees ook

Rietschans College voor voortgezet speciaal onderwijs keert terug in Ermelo: ‘Onze leerlingen verdienen een echt schoolgebouw’