Lichte daling alcoholgebruik in Noord-Veluwe: ‘De cijfers laten zien dat preventie werkt’

REGIO In Noord- en Oost-Gelderland houden meer mensen zich aan het advies van de Gezondheidsraad voor verantwoord alcoholgebruik dan twee jaar geleden. Wel zijn er verschillen tussen de drie subregio’s: in Noord-Veluwe drinkt vijftig procent van de volwassenen verantwoord, in de Achterhoek veertig procent. Verder daalt het aantal rokers, sporten meer mensen wekelijks en halen meer inwoners de beweegrichtlijnen. Dit blijkt uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 van GGD Noord- en Oost-Gelderland (GGD NOG), in samenwerking met andere GGD’en, het RIVM en het CBS.

In 2024 hield 44 procent van de volwassenen in Noord- en Oost-Gelderland zich aan het advies van de Gezondheidsraad om niet of maximaal één glas alcohol per dag te drinken. Dit is een stijging ten opzichte van 2022, toen nog 42% zich aan dit advies hield. Deze stijging is vergelijkbaar met de landelijke trend, waar het percentage stijgt van 42% naar 45%.

REGIONALE VERSCHILLEN

In Noord-Veluwe (gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Putten) houdt de helft, vijftig procent, zich aan de alcoholrichtlijn, wat boven het landelijk gemiddelde ligt. In Midden IJssel-Oost-Veluwe (gemeenten Apeldoorn, Brummen, Epe, Hattem, Heerde, Lochem,Voorst en Zutphen) is dit 46 procent. In de Achterhoek (gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst,Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk) drinkt veertig procent van de volwassenen niet of maximaal één glas per dag. Het percentage zware drinkers verschilt per subregio. In de Achterhoek is één op de tien volwassenen (tien procent) een zware drinker, in Midden IJssel-Oost-Veluwe zeven procent en in Noord-Veluwe acht procent. Een zware drinker is iemand die vier glazen of meer (vrouwen) of zes glazen of meer (mannen) alcohol bij één gelegenheid drinkt.

,,De cijfers laten zien dat preventie werkt, maar er nog een lange weg te gaan is. Het is bemoedigend dat meer mensen verantwoord met alcohol omgaan en meer mensen bewegen. Tegelijkertijd zien we dat bepaalde groepen achterblijven. Deze cijfers helpen om samen met gemeenten te bepalen waar extra inzet het hardst nodig is”, aldus Jacqueline Baardman, directeur publieke gezondheid van GGD NOG.

BEVOLKINGSGROEPEN

Het alcoholgebruik verschilt sterk tussen bevolkingsgroepen in Noord- en Oost-Gelderland. Jongvolwassenen (18-35 jaar) houden zich het minst aan de alcoholrichtlijn: 35 procent drinkt niet of maximaal 1 glas per dag. Bovendien is bijna 15 procent van hen een zware drinker, het hoogste percentage van alle leeftijdsgroepen. Bij 75-plussers houdt daarentegen zestig procent zich aan het advies. 

Ook tussen mannen en vrouwen zijn de verschillen groot. Waar 55 procent van de vrouwen zich aan de alcoholrichtlijn houdt, is dit bij mannen 33 procent. Mannen zijn ook vaker zware drinkers (11 procent) dan vrouwen (vijf procent). Mensen met een hogere sociaaleconomische positie (SEP) houden zich minder vaak aan het alcoholadvies. 

Van de mensen met een hogere SEP drinkt 38 procent verantwoord, van mensen meteen lage SEP 56 procent. De sociaaleconomische positie wordt bepaald door een combinatie van opleiding, inkomen en arbeidsstatus.

Alcoholgebruik per gemeente in Noord en Oost Gelderland. - GGD NOG

VAPEN

Het percentage rokers in Noord- en Oost-Gelderland is gedaald van 21 procent in 2012 naar veertien procent in 2024. Het rookgedrag verschilt sterk per leeftijdsgroep: van de jongvolwassenen (18-35 jaar) rookt 21 procent, terwijl dit bij 75-plussers zes procent is. Hoe jonger, hoe vaker er wordt gerookt. Jongvolwassenen vapen ook het vaakst (zes procent).

,,Het Nationaal Preventieakkoord stelt als doel: minder dan vijf procent rokers in 2040. Het is positief dat het aantal rokers iets is gedaald, maar we moeten de komende vijftien jaar nog flink aan de bak. Het aantal jongeren dat rookt of vapet neemt namelijk toe. Dat betekent dat we moeten blijven investeren in een rookvrije generatie, zodat jongeren niet beginnen met roken of vapen, én we moeten huidige rokers blijven ondersteunen bij het stoppen”, aldus Lieke van Dijk, adviseur gezondheidsbevordering bij GGD NOG.

BEWEGEN

Het percentage wekelijkse sporters steeg van 52 procent in 2022 naar 56 procent in 2024. Midden IJssel-Oost-Veluwe heeft 57 procent wekelijkse sporters, de Achterhoek 56 procent en Noord-Veluwe 52 procent.
De helft van de volwassenen voldoet aan de beweegrichtlijnen. Dit is een stijging ten opzichte van twee jaar geleden (48 procent), maar minder dan in 2016 (53%). De beweegrichtlijnen adviseren volwassenen om wekelijks minstens 150 minuten matig intensief te bewegen (zoals stevig wandelen of fietsen) én twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten te doen.

Lees ook

Pleidooi zebrapad bij Kroondomein voor veiliger oversteken ouderen