Aandacht nodig voor behoud van Telgter Eng: ‘Volgens de kaart van de provincie is de eng groter dan volgens de kaart van de gemeente’

18 maart 2026 om 17:30 Natuur en milieu

ERMELO Tijdens de landelijke vrijwilligersactie NLdoet hebben buurtbewoners aan de Bulderweg in Ermelo een eikenhouten parkbankje geplaatst voor wandelaars van onder andere het klompenpad om te kunnen genieten van de schoonheid van de locatie. Vanaf deze plek is er een vrij uitzicht over de Telgter Eng.

De rustplek kon er komen dankzij een grondeigenaar die een hoekje van zijn tuin beschikbaar stelde. ,,Hij heeft de grond eronder prachtig opgehoogd zodat mensen echt uitkijken over de eng”, vertelt Ineke Jonker van de Stichting Behoud van Telgter Eng. Naast het bankje willen ze een informatiebord met uitleg over de geschiedenis van het gebied en de belangrijke historische waarde ervan. ,,Hiervoor zijn we een crowdfunding gestart.”

,,Mensen weten niet dat vanuit de provincie allerlei beleidsstukken en streekgidsen liggen die het gebied aanmerken als waardevol en open gebied. Dit soort gebieden verdwijnen uit het landschap, terwijl de provincie ze juist willen versterken en behouden. Wij zouden graag zien dat de structuren van de oude bouwlanden worden hersteld.”

ESDEK

De leden van de stichting maken zich zorgen over het behoud van de unieke natuur en geschiedenis erachter. De Telgter Eng is een historische enk of es: een hooggelegen akkercomplex dat in de loop van vele eeuwen is ontstaan door bemesting met plaggenmest. Door deze landbouwmethode ontstond een dik pakket vruchtbare grond, het zogenoemde esdek, waardoor de akkers langzaam hoger kwamen te liggen dan het omliggende land.

Bewoners testen het bankje alvast uit voor de juiste hoogte - st Behoud historische Telgter Eng

LANDSCHAP

Volgens de in 2022 verschenen Streekgids Randmeerkust zijn deze kenmerken op de Telgter Eng nog goed zichtbaar in het landschap. Het gebied bestaat uit een licht verhoogd akkerplateau met een lange agrarische gebruiksgeschiedenis en een duidelijke relatie met historische boerderijen aan de randen van de eng. ,,Als je dit niet beschermt, is het gebied straks niet meer open, wat juist de kernkwaliteit van het gebied is. Vereniging Historisch Ermeloo heeft allerlei foto’s van vroeger. Dan is al te zien dat het niet meer hetzelfde is als toen.”

Langs de Nijkerkerweg liggen bijvoorbeeld eeuwenoude erven zoals Kindergoed, boerderij Zeeburg en Groenewoud. Op de hoger gelegen akkers verbouwden boeren gezamenlijk gewassen zoals tarwe, rogge, haver en gerst. Richting de Randmeren lagen lager gelegen hooilanden en weidegronden.

Luchtfoto van de Telgter Eng uit 1948. - Eigen foto

BEHOUD

Zorg voor de leden van de stichting is dat binnen de gemeente langere tijd niet bekend was dat de Telgter Eng een gebied is waarvoor de provincie aparte beleidsstukken had. ,,Volgens de kaart van de provincie is de eng groter dan volgens de kaart van de gemeente.” Bebouwen mag niet zomaar. ,,De gemeente moet kunnen aantonen dat het echt niet anders kan voordat de provincie toestemming geeft om iets te doen aan het open landschap.”

Dit soort historische akkergebieden worden steeds zeldzamer. Op veel plaatsen zijn engen verdwenen door bebouwing. Zo zijn de enken in Putten inmiddels grotendeels volgebouwd. Tussen Ermelo en de Randmeren is echter nog een agrarische strook van ongeveer 2,5 kilometer aanwezig waarin de historische structuur van het landschap - opgebouwd is vanaf de Middeleeuwen - nog heel mooi herkenbaar is.

De Telgter Eng link in 1902 en rechts in het heden. - Eigen beeld