Justitie luidt noodklok over cybercriminaliteit: in Ermelo is de computer van 7 procent van de inwoners weleens gehackt

ERMELO Justitie luidt al geruime tijd de noodklok over criminaliteit op internet, de zogenoemde cybercriminaliteit. Alle waarschuwingen hebben ertoe geleid dat Nederlanders niet snel hun persoonsgegevens afgeven, maar dan nog is het probleem enorm en het groeit alleen maar. Vooral het begrip ransomware baart de politie grote zorgen.

Berichten dat iemand door internetcriminelen een grote som geld afhandig is gemaakt, zijn aan de orde van de dag. Of eigenlijk niet meer, en dat is misschien nog wel erger, want dat betekent dat de berichten niet meer opvallen.

BESCHERMING PERSOONLIJKE INFORMATIE

Toch gaan Nederlanders niet over één nacht ijs bij het verstrekken van persoonsgegevens via internet, zo blijkt uit gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Sterker nog, in 2021 (het meest recente jaar waarvoor EU-cijfers beschikbaar zijn) had Nederland volgens het CBS samen met Finland het hoogste percentage 16- tot 75-jarige internetgebruikers dat maatregelen heeft genomen om persoonlijke informatie op internet te beschermen. 91 procent van de bevolking in beide landen zegt dit op een of andere manier te hebben geregeld. Ter vergelijking: in Polen en Roemenië worden de laagste scores gemeten, met 59, respectievelijk 56 procent. Het EU-gemiddelde bedroeg 73 procent.

ALLEEN ALS HET MOET

‘91 procent Nederlanders beveiligd tegen ID-fraude’

Voor wat betreft het doorgeven via internet van privacygevoelige persoonlijke informatie zoals een kopie van een bankpas, paspoort, ID-kaart of rijbewijs of het Burgerservicenummer (BSN): daarvan zegt drie kwart dat dit een ‘no go’ is, waarbij voor een op de vijf geldt dat ze dit wel doen als blijkt dat het echt moet. Iets meer dan 40 procent geeft aan informatie over gezondheid of een (pas)foto niet via internet te delen, terwijl iets meer dan 30 procent dat alleen doet als het moet. Ook betalingsgegevens zoals een bank- of creditcardnummer worden door ruim 40 procent niet online gedeeld en een vergelijkbaar deel doet dit alleen als het moet.

KOPIE VAN EEN ID-BEWIJS

Wat niet heel veel mensen weten is dat er voor het online doorsturen van een kopie van een ID-bewijs (paspoort, identiteitskaart of rijbewijs) er de zogeheten KopieIDApp van de Rijksoverheid is. Twee derde van de personen die aangeven dat ze wél dit soort persoonsgegevens online doorgeven, gebruikt deze applicatie niet of heeft er niet van gehoord.

In Ermelo is 7 procent van de inwoners wel eens gehackt. - Credit

HACKEN

Hacken, spam en ID-fraude bekendste cybercriminaliteit

Online-oplichting en -fraude zijn niet de enige vorm van cybercriminaliteit waar Nederlanders slachtoffer van worden. Ook hacken komt vaak voor. Volgens gegevens van de CBS Veiligheidsmonitor 2021 is de computer van 6,9 procent van de Nederlander weleens gehackt. Voor wat betreft Ermelo gaat het om 7 procent.

VERSCHILLENDE VORMEN VAN CYBERCRIME

Hacken is een van de meest bekende vormen van cybercrime, naast begrippen als spam, identiteitsfraude en back-ups maken: ongeveer 90 procent van de 15-plussers zegt bij elk van deze uitwassen te weten wat het betekent. 80 procent weet wat phishing is en bijna 80 procent weet wat met WhatsAppfraude wordt bedoeld. Minder bekend zijn de begrippen social engineering, VPN-verbinding, Dos- of DDos-aanval en ransomware: ongeveer de helft weet wat hiermee bedoeld wordt. Vooral ransomware baart de politie grote zorgen. Hierbij versleutelen criminelen computersystemen en stelen data om andere misdrijven mee te plegen. Dit raakt niet alleen organisaties, maar ook steeds meer burgers, zo blijkt uit het Cybersecuritybeeld Nederland dat juli dit jaar is gepubliceerd met als titel ‘Verwacht het onverwachte’ (zie kader ‘We zien steeds vaker serieuze aanvallen met ransomware’).

‘We zien steeds vaker serieuze aanvallen met ransomware’

,,We zien steeds vaker serieuze aanvallen met ransomware”, zegt Theo van der Plas, programmadirecteur Digitalisering en Cybercrime bij de politie. Onder de honderden slachtoffers waren onder meer voetbalbond KNVB, meerdere gemeenten, een luchthavenbeveiligingsbedrijf, zo’n 120 tandartspraktijken en er was een ransomware-aanval op een leverancier van toegangspassen aan de Eerste en Tweede Kamer. Daarbij lekten de daders onder meer persoonsgegevens en toegangspassen van verschillende Nederlandse onderwijsinstellingen, overheidsorganisaties en bedrijven.

Het zijn veelal bedrijven die hierdoor worden getroffen, maar ook burgers lopen gevaar. Volgens Van der Plas moeten ook burgers zich realiseren dat hun gegevens voor cybercriminelen goud waard zijn. ,,Gestolen data worden steeds vaker verhandeld en ingezet als middel om mensen op te lichten of af te persen. Ook hier geldt weer: maak het criminelen zo moeilijk mogelijk: stel 2staps-login in. Doe je updates en wijzig regelmatig je wachtwoorden”, is een welgemeend advies.

In ons land bestaat een zekere schaamte om te melden dat in het ICT-systeem van het bedrijf of organisatie is ingebroken, maar Van der Plas zegt dat het van groot belang is dat gehackte bedrijven snel aangifte of melding doen bij de politie. ,,Zo houden wij zicht op criminele werkwijzen en kunnen wij hiertegen optreden, bijvoorbeeld door daders op te sporen of hun werkwijze te verstoren, maar ook om nieuwe slachtoffers en verdere schade te voorkomen.”