Bezuiniging van 5,2 miljoen euro: ‘Dit college wil de problemen niet doorschuiven’

ERMELO De gemeente Ermelo staat voor de opgave om volgend jaar 5,2 miljoen euro te bezuinigingen. De reden hiervoor is onder andere de korting op het Gemeentefonds die vanuit het Rijk wordt doorgevoerd. 

Wijnand Kooijmans

Als zorggemeente lijkt Ermelo nog eens extra te worden gekort omdat relevante maatstaven voor instellingsgemeenten niet meer bestaan of zijn opgenomen in een algemene maatstaf. Boete op barmhartigheid is het al genoemd. Om dit op te vangen inventariseert de gemeente mogelijke opties voor bezuinigingen. Ook is de hoop dat het kabinet alsnog (deels) afziet van de voor Ermelo nadelig uitvallende herziening van het gemeentefonds waardoor er fors minder geld in het laatje komt. Hier zet het college zich extra voor in.

Wethouder Arap-John Tigchelaar begon zo’n elf maanden geleden aan de klus het huishoudboekje van de gemeente Ermelo op orde te krijgen. Dit als opvolger van Hugo Weidema die tot dan de financiën van de gemeente beheerde. 

Met de naderende verkiezingsstrijd in het vooruitzicht – waarbij vaak allerlei beloften worden gedaan aan de kiezers – niet het meest ideale moment om de financiële noodklok te luiden en te gaan praten over bezuinigingen. Wat dat betreft is de wethouder blij dat het volledige college van burgemeester en wethouders orde op zaken wil stellen om tot een sluitende begroting te komen. ,,We willen de huidige problemen niet doorschuiven naar een volgend college of generatie.”

TOEZICHT 

Dat is ook een vereiste van de provincie Gelderland die is belast met het toezicht op de gemeentelijke financiën. De begroting moet sluitend zijn in het eerste jaar waarvoor de begroting geldt of voor het laatste jaar, in dit geval gaat het om 2026 of 2029. Inzet is vooral dat laatste jaar een sluitende begroting aan de raad aan te bieden.

Wethouder Tigchelaar snapt dat er op financieel gebied ook in Den Haag keuzes moeten worden gemaakt. ,,Als lokale overheid staan wij echter het dichtst bij onze inwoners. We zien dagelijks welke impact onze voorzieningen en ondersteuning hebben op de leefbaarheid, zorg en welzijn van onze gemeenschap.”

,,Het Rijk verwacht van ons als gemeente dat we meer doen met minder middelen. Maar zonder structurele oplossingen betekent dit dat we drastische keuzes moeten maken die direct ten koste van de ondersteuning en voorzieningen van onze inwoners gaan. Dat kunnen en willen wij niet laten gebeuren.”

OVERLEG 

Het college voert dan ook al geruime tijd overleg met het Ministerie van Binnenlandse Zaken waarin duidelijk wordt gemaakt welke gevolgen de herverdeling van het gemeentefonds heeft voor een zorggemeente als Ermelo. Dit in samenwerking met 24 andere gemeenten die ook dit lot wacht.

De gemeente Ermelo neemt namens de instellingsgemeenten deel aan de begeleidingsgroep van het ministerie die onderzoek doet naar de zogeheten ‘kostendragers’. Binnenkort wordt deelgenomen aan het vervolgonderzoek waarin aandacht is voor de vraag of en hoe de maatstaven aangepast of toegevoegd kunnen worden om de herverdeling weer in balans te krijgen. 

,,Opties daarvoor zijn er wel”, zo geeft de wethouder aan. Het zorggemeente zijn zorgt er bijvoorbeeld voor dat Ermelo meer boa’s in dienst heeft dan andere gemeenten met eenzelfde inwonertal.

OZB 

De meest gemakkelijke oplossing voor het college om tot het gewenste bezuinigingsbedrag te komen is de verhoging van de onroerendezaakbelasting. (OZB). Die moet dan met veertig procent worden verhoogd. ,,Maar dat doen we niet”, zo geeft de wethouder aan. ,,Het vorige college heeft deze belasting al eens met honderd procent verhoogd waardoor we één van de duurste gemeenten in Gelderland zijn. Deze raad heeft aangegeven dat de OZB niet verder extra mag worden verhoogd.”

Als het om bezuinigingen gaat, wordt het eerst intern gekeken. Het ambtelijk apparaat is, in navolging van Harderwijk, gevraagd om met mogelijke bezuinigingsvoorstellen te komen. De wethouder tovert een dik boek tevoorschijn met daarin 175 bezuinigingsvoorstellen. ,,Het gaat dan om voorstellen die uiteenlopen van enkele tientjes, zoals het bloemetje op het bureau van ons als wethouders tot een incidentele bezuiniging van een miljoen euro.”

BUIGEN 

De wethouder moet zich nog buigen over de voorstellen. Het bedrag van één miljoen euro zou incidenteel kunnen bijdragen aan het sluitend maken van de begroting. De inzet is echter gericht op structurele maatregelen die ook voor de langere termijn zorgen dat de financiën van de gemeente weer op orde zijn.

Een meevaller kan ook nog zijn de mogelijke bezuinigingen bij Meerinzicht, het samenwerkingsverband van de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde. Die beslaan in totaal 4,5 miljoen euro. ,,Het laaghangend fruit is direct als bezuiniging doorgevoerd”, zo geeft Tigchelaar aan als lid van het dagelijks bestuur. ,,Over andere voorstellen moeten er raadsvoorstellen komen die dan de instemming krijgen van alle drie de raden.”

Op de vraag of er wellicht financiële ruimte komt vanwege woningbouwplannen die vertraging oplopen door de stikstofproblematiek, geeft de wethouder aan dat hij geen gevolgen verwacht voor de begroting. De wethouder heeft alle hoop dat woningbouwvoorstellen grotendeels doorgang kunnen vinden. Ondanks de vijfhonderd meter zone die de provincie Gelderland wil instellen rond stikstofgevoelige gebieden. 

Voor zowel het gebied GEUS (Garderen, Elspeet, Uddel en Speuld) en de zone langs rijksweg A28 waar het nieuwe bedrijventerrein is gepland heeft de provincie al aangegeven dat deze buiten de maatregelen vallen van de vijfhonderd meter zone.

De eerste resultaten van de gewenste bezuinigingen worden via de kadernota aan de raad gepresenteerd. Die kunnen hierover dan hun oordeel geven waarna uiteindelijk de resultaten worden verwerkt in de begroting die in het laatste kwartaal van dit jaar door de raad moet worden vastgesteld. De uitwerking en uitvoering van de voorstellen wordt zoveel als mogelijk in samenspraak met de belanghebbenden gedaan.

Wethouder Arap-John Tigchelaar is trots op het ambtelijk apparaat als het gaat om de wijze waarop intern wordt meegedacht over mogelijke bezuinigingen. ,,Dat heeft wel een enorme aanslag gepleegd op ons ambtelijk apparaat omdat dit is gedaan naast het vele andere werk dat al druk legt op onze ambtenaren.”

De gemeente Ermelo staat voor de opgave 5,2 miljoen euro te bezuinigingen. Om dit op te vangen is de hoop dat het kabinet alsnog afziet van de voor Ermelo nadelig uitvallende herziening van het gemeentefonds.