Columnist Marthijn van Leeuwen denkt nu vaak aan ouders die niets meer voor elkaar krijgen: ‘Jij hebt ook recht op een eigen mening’

ERMELO Als gisteren weet ik het nog. De jongste van vier kwam uit school. Hij had iets over burgerschap geleerd: ‘ik heb ook recht op een eigen mening’. Ik was geschokt. Ergens raakte ik toen mijn gezag als vader kwijt. Opvoeden hield op. Zelfs over voeden werd onderhandeld. ‘Wie zijn jullie eigenlijk, dat jullie elke dag mogen bepalen wat wij eten?’

Lange tijd had ik ze nog enigszins in mijn macht doordat ze financieel afhankelijk waren van ons als ouders. Dat hield ze dan toch even lekker klein. Je kunt zakgeld inhouden. Er zijn wel adviezen voor zakgeld en kleedgeld, maar gelukkig nog geen wetten. 

Ook die tijd ging voorbij. Krantenwijk. Zelden onze kinderen zo vertederend zien kijken als bij de laatste ronde kranten van het jaar. Aanbellen: ‘Fijne Kerstdagen en een gelukkig nieuwjaar’. Vrijheid van meningsuiting kan een vracht geld opleveren. ‘Hoeveel krijg ik voor mijn verjaardag? Dan hoef ik verder geen cadeau, maar vul ik het zelf aan voor de nieuwste...’ Afspraak was wel: hij mag opblijven en jij gaat naar bed. Het is tenslotte ‘mijn stroom’!

Daar denk ik nu vaak aan. Ouders die niets meer voor elkaar krijgen. Zelfs de vriendschap met hun superzelfstandige kinderen valt tegen. Scholen die op last van de overheid mijn kind eerst leerden: ‘jij hebt ook recht op een eigen mening’, zijn nu nodig om het kwaad van ‘generatie angststoornis’ te bestrijden. 

Dat we voor een bepaalde aanpak elkaar nodig hebben is ergens heel mooi. Maar hoe zit het nog met een ‘eigen mening’? Dat een eigen mening gevormd wordt in een veilig nest en waar kennis gedoseerd tot je komt en verbonden wordt met een verhaal over goed en kwaad. Dat hebben we razendsnel weten uit te bannen met onze neutrale opstelling. Een leeg testament meegegeven voor een betekenisloos bestaan.

Nu is de rek eruit. We hebben wel het vermogen op te komen voor de vrijheid van meningsuiting. Respect voor andersdenkenden verdampt. Verdiepen in elkaars mening, doorvragen en samen nadenken hebben we niet aangeleerd. Beseffen dat er meerdere belangen zijn die om een afweging vragen. Recht op een eigen mening. Wordt het leven niet juist rijker door het ‘recht op de mening van de ander’? Samen ergens naartoe groeien. Verbinding die de kracht om het eigen verlies te kunnen dragen.

Ondertussen kijkt de samenleving meer en meer naar moeder overheid. Moeder moet zorgzaam de schreeuwende problemen oplossen zonder vaders gezag. Overheid op de plaats van ouders. De grenzen van de vrijheid van meningsuiting worden voortdurend opgezocht. Afgrijselijk. Het systeem komt tegenover haar zelf gecreëerde problematiek te staan. Waar kunnen we dan nog terecht? AI, AI, denk ik dan.

Ds. Marthijn van Leeuwen

Lees ook

Columnist Marthijn van Leeuwen mijmerde over hooggeletterdheid; ‘Verbeelding is echt iets anders dan een beeldscherm’