Columnist Philippe Abbing over (buren)ruzies: ‘Praten kan vaak meer opleveren dan knokken’

ERMELO Ruzie maken is een merkwaardig menselijk talent. We kunnen het namelijk uitstekend, vaak zonder enige voorbereiding. Neem een groep feestgangers die om half twee ’s nachts de kroeg uit komt. Nog vol energie, dus praten, lachen en roepen ze alsof de burgemeester persoonlijk om een toegift heeft gevraagd. Daarna richting camping of huis.

Voor hen de gewoonste zaak van de wereld. Voor de vrachtwagenchauffeur die om 3.30 uur op moet, is het ongeveer hetzelfde als een fanfare die naast je bed repeteert. Belangen uit elkaar, wrijving. Zo simpel kan het zijn.

We zijn nu eenmaal niet hetzelfde. Gelukkig maar, want twintig miljoen mensen die allemaal hetzelfde denken lijkt me ook een nogal saai land. We willen allemaal net even iets anders. Daarom hebben we regels bedacht. Over geluid, parkeren, honden, erfafscheidingen en andere zaken waar mensen verrassend fanatiek van kunnen worden. Regels maken samenleven mogelijk. Ze geven grenzen aan én vragen een zekere tolerantie.

Maar wat als iemand die grenzen steeds verder opzoekt? Eerst een beetje. Dan nog een beetje. Tot iemand denkt: en nu ben ik er klaar mee. En voor je het weet heb je ruzie.

De Rijdende Rechter heeft daar een complete televisieshow omheen gebouwd. Buren die elkaar jarenlang niet meer aankijken vanwege een boom, schutting of overhangende tak. De vragen van de presentator zijn soms meer olie op het vuur dan een uitnodiging om elkaar te begrijpen. Juridisch wordt het dan allemaal haarfijn uitgezocht en een oordeel gegeven. Spectaculair? Zeker. Oplossend? Vaak niet, de ruzie blijft. 

Als je goed kijkt, is het soms vooral diep treurig.

Juridische oplossingen zijn lang niet altijd dé oplossing. Een jurist moet zich nu eenmaal buigen over artikelen, regels en formuleringen. Vervolgens krijgt een ruzie ineens een juridische betekenis waar niemand bij de start om had gevraagd. Voor je het weet vechten mensen niet meer over de schutting, maar over lid 4, sub b.

Ik heb zelf een opleiding tot mediator gedaan. Daar leer je iets anders: mensen weer met elkaar in verbinding brengen als die verbinding eerder is verbroken. Bijvoorbeeld bij arbeidsconflicten, wanneer collega’s elkaar liever via de printer spreken, of bij een scheiding, waar kinderen in het spel zijn.

Mediation is geen gouden greep. Maar praten kan vaak meer opleveren dan knokken. 

Misschien moeten we dus eerder met elkaar praten, voordat de ruzie groter wordt dan het probleem. Want een schutting kun je nog vervangen. Een buurman wordt ingewikkelder.

En als je tóch ruzie wilt maken: zorg dan in ieder geval dat de boom stevig staat. Dan hebben juristen er nog jaren plezier van.

Philippe Abbing

Lees ook

Columnist Philippe Abbing heeft verplicht vleermuiskasten: ‘51 beestjes in een kastje van een vierkante meter, knusser dan een filekilometer op de A1’