Gastcolumnist Omar Villatoro over zijn ervaringen in zijn nieuwe thuisland: ‘Hoe overleef je brood met kaas?’

ERMELO Veel dieren migreren uit noodzaak. Ze zoeken voedsel, veiligheid, een beter klimaat of simpelweg een kans om te overleven. Mensen doen eigenlijk hetzelfde. Soms vertrekken we niet omdat we een avontuur zoeken, maar omdat blijven geen optie meer is.

Toen ik naar Nederland kwam, dacht ik dat het moeilijkste de taal zou zijn. Dat had ik mis. Woorden kun je leren. Grammatica kun je oefenen. Wat niemand je vertelt, is dat je veel meer verliest dan alleen je land. Je verliest de versie van jezelf die wist hoe alles werkte.

In mijn eigen land wist ik waar ik moest zijn voor een document. Ik wist hoe ik een gesprek moest voeren. Ik wist welke grapjes mensen begrepen. Ik wist hoe het systeem werkte. Ik wist wie ik was. En dan kom je hier. 

Plotseling begrijp je de brieven niet meer. Je zoekt woorden die niet komen. Je maakt fouten die een kind niet zou maken. Je moet vragen hoe dingen werken die voor iedereen vanzelfsprekend lijken. Voor het eerst in je leven voel je je niet dom omdat je het bent, maar omdat je opnieuw moet beginnen. Dat gevoel kennen veel immigranten.

Ik denk dat veel Nederlanders het ook kennen. Misschien niet door migratie. Maar door verlies, scheiding, ziekte, ontslag of een moment waarop het leven je dwong opnieuw te beginnen. Dan zijn we allemaal hetzelfde.

De afgelopen jaren heb ik in Ermelo iets bijzonders ontdekt. Integratie gebeurt niet door formulieren. Niet door vergunningen. Niet door een examen Nederlands. Integratie gebeurt wanneer iemand je naam onthoudt. Wanneer een buurman gedag zegt. Wanneer een collega geduldig wacht terwijl jij naar een woord zoekt. Wanneer een leraar ziet dat achter een accent ook een verhaal schuilt.

Nederland heeft mij veiligheid gegeven. Werk. Onderwijs voor mijn kinderen. Een nieuwe kans. Daar ben ik iedere dag dankbaar voor. Maar er zijn nog steeds dagen waarop ik mij een buitenlander voel. 

Niet omdat iemand dat zegt. Maar omdat een deel van mijn hart altijd zal blijven wonen op de plek waar ik vandaan kom. Misschien is dat het lot van veel mensen die migreren. Je leert houden van twee plaatsen tegelijk. Je bouwt een nieuw thuis zonder het oude te vergeten. En ergens tussen die twee werelden probeer je jezelf opnieuw te vinden.

Misschien is dat waarom ik tegenwoordig anders kijk naar nieuwe mensen die in Ermelo aankomen. Achter ieder accent schuilt een verhaal. Achter iedere fout schuilt iemand die probeert. Achter iedere buitenlander schuilt een mens die ooit alles achterliet en opnieuw begon. En geloof me: opnieuw beginnen vraagt meer moed dan de meeste mensen ooit zullen weten.

Dus als je ooit iemand ziet worstelen met de taal, met de regels of met het vinden van zijn plek, wees dan geduldig. Want misschien probeert die persoon niet alleen Nederlands te leren. Misschien probeert hij opnieuw een thuis te bouwen. Zelfs met brood met kaas.

Omar Villatoro

Omar komt oorspronkelijk uit El Salvador en zijn moedertaal is Spaans.

Lees ook

Columnist Philippe Abbing over de manosfeer: ‘Wie naar manfluencers luistert, krijgt het gevoel dat de evolutie halverwege een lekke band kreeg’