Het gevaar van de groene grasaar zit in een klein hoekje: ‘Als ze geel worden en gaan uitvallen begint de ellende’
4 juli 2024 om 09:50 Achtergrond ViervoetersHARDERWIJK/ERMELO Het mag dan een mooi gezicht zijn; de wilde bloemen, kruiden en grassen die tegenwoordig op veel plekken te zien zijn. Maar tussen die kleurrijke bloemenpracht groeit de grasaar: een wilde grassoort die veel problemen kan veroorzaken bij met name honden.
Marja Stienstra
Grasaren kunnen overal groeien, maar staan vooral in bermen en velden waar niet (vaak) gemaaid wordt. Het zijn de pluimen aan het uiteinde van een lange grasspriet. Ze groeien over het algemeen in de zomermaanden, van mei tot en met augustus. Grasaren worden ook wel ‘kruipers’ genoemd, vanwege de scherpe weerhaakjes die ze hebben. Dit maakt ze tot een gevaar voor honden en katten. De aren kunnen zich namelijk in de vacht, oren of neus van een dier nestelen en steeds verder omhoog ‘kruipen’. Terugtrekken lukt niet.
Dat grasaren gevaarlijk kunnen zijn, is iets waar Miranda Tielemans alles van af weet. Ze is inmiddels een heuse grasaar-expert. ,,Zolang ze groen zijn, zijn ze niet gevaarlijk. Pas als ze geel worden en gaan uitvallen: dan begint de ellende. Als de gemeente dan gaat maaien, komen de losse aren op de grond te liggen en waaien ze overal naar toe. Ik denk dat veel mensen niet goed beseffen hoe gevaarlijk grasaren zijn: één zo’n klein aartje kan voor zoveel ellende zorgen en zelfs dodelijk zijn voor je huisdier!”
DOOR HET OOG VAN DE NAALD
Miranda’s eigen Shih Tzu Benji is vorig jaar zomer door het oog van de naald gekropen nadat hij een grasaar ingeslikt had. ,,Nadat ik met hem gewandeld had, kreeg Benji een bult op zijn keel. Ik ben naar de dierenarts gegaan en Benji kreeg een ontstekingsremmer. Maar dit bleek niet te helpen. Hij werd steeds zieker en ook erg benauwd. Ik had zelf het vermoeden dat hij wel eens last kon hebben van een grasaar. Ik ben weer terug gegaan naar de dierenarts en toen bleek dat hij inderdaad een grasaar ingeslikt had. Deze zat vast in zijn slokdarm. Benji kreeg een drain in zijn keel en er volgde een heel nare tijd. Alles bij elkaar heeft de ellende een paar weken geduurd en mij ook veel geld gekost. Inmiddels is Benji weer helemaal gezond, maar ik houd mijn hart vast dat zoiets weer gebeurt.”
AREN IN HONDENREN
Miranda vermoed dat Benji de grasaar ingeslikt heeft toen ze hem uitliet in de hondenren aan de Flevoweg in Harderwijk. ,,De aren groeien hier gewoon in de hondenren, ondanks dat er gemaaid wordt. Ze staan bijvoorbeeld onder de bomen in de ren, want hier kan de maaier niet bij. Ook aan de zijkant van de hondenren zie ik ze staan. As ik dit meld bij de gemeente Harderwijk krijg ik steeds hetzelfde te horen: ‘we zijn ermee bezig’. Het probleem is dat de gemeente tegenwoordig op veel plekken nog maar tachtig centimeter tot een meter maait, in het kader van de biodiversiteit. Er zou veel ellende voorkomen kunnen worden als de gemeente op tijd zou maaien (in mei) en het maaiafval dan ook gelijk opruimt.”
HANDTEKENINGEN
Na het voorval met Benji maakte Miranda een Facebook-groep aan: ‘het leed wat grasaar heet’. Ze kreeg veel steun en bijval van andere hondeneigenaren, die ook last hebben van de grasaren. Ook verzamelde Miranda online handtekeningen voor een ander maaibeleid, die ze aanbood bij de wethouder die gaat over groen, biodiversiteit en het beheer van de openbare ruimte in Harderwijk. ,,De wethouder was erg ontdaan na het zien van de foto’s van Benji en nam de tijd om mijn verhaal aan te horen. Maar nu - een jaar later - is er gewoon nog niks gebeurd. De gemeente adviseert om je hond kort bij je te houden en niet los rond te laten lopen in het gras. Maar dit is geen oplossing, want die aren liggen letterlijk overal.”
Als een aar oppervlakkig vast zit, kun je hem als eigenaar vaak nog wel zelf verwijderen met een pincet. Maar als ie eenmaal dieper vastzit in vacht, neus of oor, dan zit er maar één ding op en dat is een bezoekje aan de dierenarts. Pepijn Heuperman, dierenarts bij Animal Care, is in dit seizoen meer bedachtzaam op de grasaar. ,,Grasaren komen meer voor bij honden dan bij katten. Katten bewegen zich anders, zijn wat voorzichtiger in hun loop. Maar ook zij kunnen er last van krijgen. Het lastige is dat je niet altijd direct ziet dat het probleem door een grasaar komt. Een dikke bult kan bijvoorbeeld ook door een insectenbeet komen. Hier op de praktijk zien we het meest aren bij honden tussen de tenen en in de vacht. Als de aar omhoog kruipt in de vacht, dan kan hij een ontstekingsreactie in de huid veroorzaken.”
Zo’n klein aartje kan voor een hoop ellende zorgen en zelfs dodelijk zijn!
WEES ALERT
,, Aren kunnen ook in de ogen of neus gaan zitten”, vervolgt Pepijn zijn verhaal. ,,Als een hond ineens veel met zijn kop gaat schudden, kan hij last hebben van een grasaar. Je hond kan ook moeilijk gaan lopen en veel aan zijn poten likken als de aar tussen de tenen zit. Om dit goed te kunnen zien, moeten we de hond vaak onder narcose brengen, want het doet pijn als we zijn poot aanraken. Bij een aar in de neus zullen ze veel niezen. Dit komt ook regelmatig voor, want honden zijn snuffelaars. Wees alert op dit soort signalen, hoe vroeger je erbij bent, hoe beter. Zo’n aar is niet alleen erg vervelend voor het dier, er hangt natuurlijk ook een financieel plaatje voor de eigenaar aan vast als je naar de dierenarts moet.”
WAARSCHUWINGSBORDJES
Pepijn heeft inmiddels meerdere gesprekken gehad met de gemeente over de grasaar. ,,Er zitten twee kanten aan dit verhaal: aan de ene kant wil de gemeente zuiniger zijn op insecten en daardoor niet alles meer kort maaien. Aan de andere kant zorgen bepaalde grassen door deze keuze voor overlast bij hondeneigenaren. Mijn advies zou zijn om je hond niet door hoge grassen te laten lopen. In het bos loop je nu minder kans om met grasaren in contact te komen. Voor een stuk bewustwording zou de gemeente daarnaast waarschuwingsbordjes op kunnen hangen in gebieden waar de grasaar veel voorkomt. Sowieso is het verstandig om je hond na iedere wandeling goed te checken op aren en dan vooral tussen de tenen en de vacht. Besteed extra aandacht aan langharige vachten, hier kunnen aren makkelijker aan vast blijven zitten.”
Niet alleen voor dieren is de grasaar een potentieel gevaar, ook mensen kunnen er flink last van krijgen. De aren groeien ook in speelvelden en parken. Miranda kreeg een grasaar in haar oog nadat ze aren ging trekken in de speeltuin achter haar woning. ,,Ik was zo boos om wat er met Benji gebeurd was, dat ik gelijk al die aren weg wilde hebben. Tijdens het trekken kwam er zo’n aar in mijn oog, ‘s avonds zat ik op de eerste hulp. Maar er spelen hier ook kinderen die er door getroffen kunnen worden.”
VERHOGING BIODIVERSITEIT
In een schriftelijke reactie laten zowel de gemeente Ermelo als Harderwijk weten dat er diverse locaties zijn waar minder gemaaid wordt, ter verhoging van de biodiversiteit. Op deze locaties staan veel meer kruiden en bloemen, waar insecten als bijen en vlinders op af komen. Een goed voorbeeld zijn de wallen met hoge grassen wanneer je van Ermelo naar Drielanden rijdt. Beide gemeenten geven verder aan dat zij hondenrennen en uitlaatvelden kort maaien en rondom deze locaties een strook van ongeveer een meter maaien.
MAAIEN HONDENRENNEN
,,We vinden natuur en biodiversiteit belangrijk voor ons allemaal. Daarom maaien we de kruidenbermen maar twee keer per jaar: de eerste keer eind mei/begin juni en de tweede keer in september”, laat een woordvoeder van de gemeente Harderwijk weten. ,,Door later te maaien krijgen meer kruiden de kans om te bloeien. Het maaisel laten we kort liggen zodat de zaden zich kunnen verspreiden voor het volgende jaar. Hierna voeren we het maaisel af. In mei hebben we extra aandacht voor het maaien van speelvelden, hondenrenen en de paden ernaartoe. In het groeiseizoen maaien we in de rennen bijna wekelijks en langs de randen om de vier tot zes weken. Maar we kunnen helaas niet overal tegelijk maaien, waardoor grasaren op sommige plekken langer kunnen blijven staan.”
HEEL HARDERWIJK GRASAARVRIJ?
,,We krijgen in deze tijd zeker meldingen binnen over grasaren”, aldus de woordvoerder. ,,We raden mensen aan om hun hond aangelijnd op kort gras uit te laten en niet door het lange gras te laten lopen. Maar ook dan kan het nog gebeuren dat een hond toch last krijgt van een aar. Om de simpele reden dat het helaas niet mogelijk is om heel Harderwijk grasaarvrij te krijgen. Grasaren komen overal voor, ook als onkruid tussen stoeptegels. Controleer je hond dus goed na iedere wandeling en zie je toch grasaren in en/of rondom hondenrennen? Meld dit dan bij ons via Snel Herstel.”
Een woordvoerder van de gemeente Ermelo geeft aan dat de plekken waar de grasaar tot veel overlast leidt bij honden extra gemaaid worden. Ook zijn er volgens de gemeente nog voldoende plekken met kort gemaaid gras waar nog gewoon met de hond gelopen kan worden.
WAT KUN JE ZELF DOEN?
Het moge duidelijk zijn dat de grasaar tot flinke problemen kan leiden, zowel bij dieren als mensen. Toch is het een probleem dat niet zo snel opgelost kan worden. De grassoort groeit overal en wanneer de aren loslaten, zorgt de wind ervoor dat ze zich verspreiden. De gemeenten zijn op de hoogte van het leed dat de aren kunnen veroorzaken, maar geven ook aan dat ze niet kunnen voorkomen dat er helemaal geen grasaren meer zijn. Controleer je hond of kat in de zomermaanden daarom dagelijks op grasaren. Wees alert op signalen als wondjes, veelvuldig likken, met de kop schudden en niezen. Ook mank lopen en een gezwollen poot kunnen duiden op een grasaar. Probeer een grasaar voorzichtig te verwijderen met een pincet. Lukt dit niet, ga dan met uw huisdier naar de dierenarts.
