Lien Kraay (90) uit Harderwijk heeft een huis vol zelfgemaakte schilderijen van klein- en achterkleinkinderen

HARDERWIJK Het huis van Lien Kraay (90) hangt vol met zelfgemaakte portretten. In de keuken en de gang hangen tekeningen van potlood en krijt en in de woonkamer lachen de geschilderde portretten van kinderen je toe. Het zijn de achterkleinkinderen van mevrouw Kraay. ,,Ieder mens is zo bijzonder. Ze hebben allemaal iets moois”, vindt mevrouw Kraay.

Lien Kraay groeide op in Amsterdam in een creatief gezin. ,,Na de oorlog hadden we heel weinig, maar mijn vader zorgde er altijd voor dat er potlood, papier en een verfdoosje was. Dat vond hij heel belangrijk.” Maar schilderen was een luxe. Je verdiende er geen geld mee en dus leerde mevrouw Kraay zichzelf al op jonge leeftijd aan om te naaien. ,,Ik maakte als 14-jarig meisje al kleren voor mijn broertjes en zusjes. Dat ik geld had kunnen verdienen door portretten voor mensen te schilderen, dat kwam niet eens in mij op.”

Jarenlang tekende mevrouw Kraay mensen met haar ogen, niet met haar handen, zoals ze het zelf beschrijft. Totdat ze op haar 84e een expositie van Marius van Dokkum in het stadsmuseum van Harderwijk bezoekt. ,,De uitdrukkingen op de gezichten, dat vond ik zo mooi. Dat wilde ik ook leren.” Vanaf dat moment startte mevrouw Kraay met het schilderen van de portretten. ,,Negentig jaar lang heb ik gekeken en nu zet ik het op papier.”

,,Ik ben geen Rembrandt”, vindt mevrouw Kraay. ,,Ik schilder wat ik zie en probeer dat zo precies mogelijk te doen. Alle mensen hebben hun neus in het midden, maar niemand lijkt op elkaar. En als er een millimeter verschil in zit, is het een ander persoon.” Daar zit voor mevrouw Kraay dan ook de uitdaging. Ze is kritisch op wat ze maakt en wijst naar een schilderij van haar oudste kleinzoon. ,,Zijn bloes is af”, vindt ze. ,,Maar de achtergrond is niet mooi en zijn huid is te donker.” Er zal dus nog een nieuwe laag overheen gaan. Voor inspiratie kijkt mevrouw Kraay naar de oude meesters. ,,Ik vind de kleuren van abstracte kunst mooi, maar soms vind ik het de moeite van het kijken niet waard. Geef mij dan toch maar Rembrandt,” lacht ze.

Ik vertrouw er altijd op dat God mij de kracht geeft

KRACHT

Hoe het kan dat mevrouw Kraay dit op deze leeftijd nog steeds kan doen? ,,Ik vertrouw er altijd op dat God mij de kracht geeft. Ik ben zo dankbaar voor het feit dat ik dit nog allemaal kan”, vertelt ze. Daarbij werkt haar karakter ook in haar voordeel. Vijf jaar geleden brak ze haar rechterarm. ,,Daar kon ik niet meer mee schilderen.” Maar bij de pakken neerzitten was geen optie. ,,Ik leerde schrijven en schilderen met links. Het ging langzaam, maar ik dacht: er zijn mensen die kunnen tekenen met hun mond of voeten, dus dan kan ik dit ook wel.” Ook nu, vijf jaar later, schildert ze grote vlakken nog met haar linkerhand. ,,Maar het meer precieze werk doe ik met rechts, dat lukt gelukkig weer.”

Voorlopig is mevrouw Kraay niet van plan om te stoppen. ,,Ik wil in ieder geval van al mijn kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen een portret gemaakt hebben voordat het niet meer kan.” 

Sophie van der Velden