Stenen paaltjes bij boerderij Renselaar houden herinnering levend aan twee omgekomen SAS-soldaten in 1945

VELUWE Op het landgoed Gerven rond de boerderij Renselaar werkte in 1945 Jan Schipper, een zestienjarige jongen. De opwinding van zo’n jongen die de jonge militairen van zo dichtbij meemaakte, is goed voor te stellen. De dood van Martine Tyson en Alfred Edwards maakte dan ook een onuitwisbare indruk. Jan Schipper ging ieder jaar naar de noodgraven van Edward en Tyson om eer te brengen aan de ‘jongens die hun leven hebben gegeven voor de bevrijding’.

Door Elly Hazeleger

Nadat de lichamen, die tijdelijk ter plaatse in noodgraven waren gelegd, werden meegenomen om ditmaal eervol ter aarde te worden besteld op Oorlogsbegraafplaats Jonkerbos in Nijmegen, plaatste Jan twee bruine heiningpalen op de eerste rustplaats. Op de ene zette hij een achtergebleven helm. 

Ieder jaar ging hij terug “om de jongens te herdenken die hier voor onze vrijheid omkwamen”. De helm was op een gegeven moment verdwenen. De paaltjes bleven staan en werden overwoekerd door mos en gras. 

In 2013 bezochten Brand Overeem en Bert Paasman de inmiddels op hoge leeftijd gekomen Jan Schipper en gingen met hem naar de plaats waar de slachtoffers in noodgraven gelegen hadden. 

Onder de indruk van de ingezakte, bijna rotte paaltjes die Jan hun aanwees en die de noodgraven markeerden, vonden zij beeldhouwer Gerard Overeem bereid tot het maken van twee eenvoudige, stenen paaltjes van Bentheimer zandsteen. Hierop werden de initialen van Martine Edward Tyson en Alfred Ronald Edwards gebeiteld. Hiermee is hun inzet en leven vereeuwigd in steen. 

JONKERBOS

Martine Edward Tyson werd geboren 7 juni 1922 in Ambleside, maar groeide op in het Lake district. Hij was de zoon van Edward en Marie de Gracia Tyson. Hij kwam in dienst vanaf 1940 bij The Royal Air force. In 1942 ging hij over naar The Royal Armoured Force. Tweemaal werd hij afgewezen voor de officierstraining. 

Op 2 oktober 1944 meldde hij zich bij 2 SAS als vrijwilliger. Martine Edward Tyson nam deel aan de landing in Normandië en Operation Varsity. Op 16 april 1945 overleed Martine Edward Tyson, 22 jaar oud. 

GEADOPTEERD

Alfred Ronald Edwards werd geboren op 29 september 1917 in Swansea, Glamorgan. Voordat hij zich bij de SAS meldde, nam hij deel aan de slag om El Alamein en had hij gevochten in Tunesië en Italië. 

Nadat zijn eenheid terugkeerde naar Engeland om op Ringway aanvullende parachutetraining te volgen, meldde Edwards zich op 27 april 1944 aan bij 2 SAS. Op 11 april 1945 werd hij achter de Duitse linies gedropt op de Appelse Heide.

DANKBAARHEID

Alfred overleed op 18 april 1945, 27 jaar oud, door eigen mortiervuur. Ook hij werd tijdelijk begraven bij de schaapskooi bij boerderij Renselaar. Later werd zijn lichaam overgebracht naar Oorlogsbegraafplaats Jonkerbos in Nijmegen.

Zijn familie ontving het overlijdensbericht op de dag dat er een bevrijdingsfeest gaande was ter gelegenheid van het einde van de oorlog. 

In 1947 ontving de familie Edwards een brief van de heer en mevrouw Schrijver uit Nijmegen dat zij het graf van Ron Edwards hadden geadopteerd uit dankbaarheid “omdat de geallieerde soldaten zoveel voor ons gedaan hebben”.