Verzetsman en SAS-commando; het stille oorlogsverhaal van Jaap Snatager, de enige overlevende van zijn Joodse familie

 VELUWE Jaap Snatager was Amsterdammer, Joods, verzetsman én één van de commando’s van de Special Air Service (SAS) die deelnamen aan Operatie Keystone. Over Jaap zou eigenlijk nooit veel bekend worden. Over de oorlog vertelde hij niet veel, over Operatie Keystone nog minder en dat Jaap bij de SAS had gezeten wist niemand.

Door Rende van de Kamp

Op 2 januari 1939 werd Snatager als gewoon dienstplichtige ingelijfd bij het tweede Regiment Luchtdoelartillerie. Zijn oorlogsonderdeel in mei 1940 was het tweeënzestigste peloton van de veertiende Compagnie Luchtdoelmitrailleurs. Na de capitulatie raakte hij tijdens de bezetting betrokken bij het verzet rond de Hollandse Schouwburg in Amsterdam. In 1943 dook hij onder in Limburg. Na de bevrijding meldde Snatager meteen bij het Militair Gezag dat hij beschikbaar was voor een functie bij de afdeling repatriëring. Dit verzoek werd niet gehonoreerd. Daarna meldde hij zich aan als vrijwilliger bij de SAS.

ADOPTIEKIND

Snatager zou na de oorlog met zijn vrouw Jenny Snatager-Witte geen kinderen krijgen. Hij zou wel een jongetje adopteren: Robin. Robin’s biologische moeder was een Joodse oorlogswees en erg getraumatiseerd. Robin werd toen hij twee jaar oud was door zijn moeder zwaar ondervoed achtergelaten in een door honden vervuild huis. De kinderbescherming haalde hem op en bracht Robin naar het ziekenhuis. Via de kinderbescherming adopteerden Jaap en Jenny het jochie.

DOLK AAN DE MUUR

Robin wist later te vertellen dat zijn moeder koerierster was geweest in het verzet, opgepakt werd en gevangen zat. Van zijn vader Jaap weet Robin vandaag de dag niet zoveel meer te vertellen. Hij overleed op 54-jarige leeftijd en Robin was toen pas twaalf jaar. Jaap sprak net als de meeste andere Nederlandse SAS’ers nooit met zijn zoon over de oorlog. Het enige wat Robin eigenlijk weet te vertellen is dat zijn vader in zijn werkkamer een commandodolk van de SAS aan de muur had hangen.

OVERLEVENDE

Eigenlijk is vrijwel alles wat Robin te weten is gekomen over de belevenissen van zijn vader tijdens de oorlog afkomstig uit het boek ‘Operatie Keystone’ en het internet. Wat hij te weten kwam heeft Robin wel trots gemaakt op zijn vader. Over de familieleden van Jaap die niet uit de oorlog terugkwamen werd helemaal nooit gepraat. Jaap dacht altijd de enige overlevende te zijn.

BIJZONDER

Wat wel bijzonder was, is het verhaal van de zuster van Jaap, Flora Snatager. Flora trouwde in 1942 met Louis Barzelay. Een maand later werd het jonge echtpaar gedeporteerd naar Auschwitz en kwam nooit meer terug. Een nichtje van Louis Barzelay, Stans Barzelay, woonde na de oorlog dicht bij Jaap en kwam ook regelmatig in de Hema waar Jaap jarenlang heeft gewerkt. Stans wist echter niet dat Jaap de oorlog had overleefd en las pas in het boek ‘Operatie Keystone’ dat Jaap na de oorlog bij haar in de buurt woonde. Helaas heeft ze hem nooit gezien.