Columnist Hans van Zetten schrijft: ‘ik voelde me geen bastaard, maar een bofkont’

ERMELO Ongehuwd zwanger zijn was vijftig jaar geleden in ons land onacceptabel. Na de bevalling werden baby’s weggenomen bij de moeder en voor adoptie aangeboden. Liefst in het geheim. 
Er waren zelfs religieuze instellingen die er een verdienmodel van maakten. Van de biologische grootouders én de adoptieouders werd een jaarlijkse gift verwacht. Van de grootouders als afkoop van de schande, van de adoptieouders uit dankbaarheid.
De zwangere meisjes van toen noemen zich nu afstandsmoeders: vrouwen die onder dwang afstand deden van hun kind. Dat kan leiden tot levenslange ontwrichting.

Ook hun afgestane kinderen laten zich nu horen. Zij mochten er niet zijn van hun biologische grootouders. Die voelden de druk van de kerkgemeenschap en samenleving en schaamden zich. 
De Bijbel noemt kinderen van ongehuwde moeders bastaards. In het Bijbelboek Deuteronomium 23:2 staat: “geen bastaard zal in de vergadering des Heeren komen; zelfs zijn tiende geslacht zal in de vergadering des Heeren niet komen.” Kortom, je bent als kind van een ongehuwde moeder reddeloos verloren.

Als gereformeerd opgegroeid jongetje, leerling van de School met den Bijbel, met op het rapport een 10 voor Bijbelkennis en Psalmvers, was me dat onderwezen. Dan schrik je je rot, als je op 10-jarige leeftijd toevallig het trouwboekje van je ouders in handen krijgt en leest dat zij trouwden toen ik anderhalf jaar oud was. 
Ik ben een bastaard en kom nooit in de hemel, flitst door je heen. Een diep verdriet overvalt je. Een etmaal later na een gezamenlijk gesprek met de meester en mijn ouders was ik eruit.

Mijn moeder had geweigerd mij af te staan. Het is mijn kind en ik voed het op, had ze gezegd. Vanaf geboorte voelde ik mij altijd welkom bij mijn grootouders. Mijn pleegvader was een geweldige man aan wie ik ook mijn achternaam heb te danken. 
Kortom, ik voelde me geen bastaard, maar een bofkont! In mijn naaste omgeving had iedereen verantwoordelijkheid genomen. De liefde had in mijn geval gewonnen van schaamte en religieuze dogma’s. De ambitie om ooit dominee te worden, heb ik toen verlaten.
Vanaf mijn 10e jaar wist ik het zeker: ik word gymmeester, net als mijn vader en moeder.

Hans van Zetten

Lees ook

Column Hans van Zetten: Van samen spelen naar samenleven