Historicus Peter Yska ontvangt een Zilveren Pauw voor zijn onderzoek naar de Joodse vervolging in Ermelo met oog voor de individuele verhalen

ERMELO De zilveren pauw, die bestaat sinds 1973, is een gemeentelijke onderscheiding die gaat naar mensen die zich uitzonderlijk verdienstelijk hebben gemaakt voor Ermelo. Dit keer mocht burgemeester Hans van Daalen hem overhandigen aan Peter Yska. De oud-majoor werd in 1992 al benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau met de Zwaarden.

De Werkgroep Joodse Slachtoffers Ermelo en de Vereniging Historisch Ermeloo hadden de heer Yska voorgedragen voor de eervolle onderscheiding vanwege zijn indrukwekkende onderzoek naar de lokale geschiedenis. 

Burgemeester van Daalen reikte de onderscheiding uit. ,,U heeft achterom gekeken naar de verhalen die dreigden te vervagen. Daarmee heeft u een immense bijdrage geleverd aan het collectieve geheugen van Ermelo en aan de bewustwording onder jongere generaties. U heeft Ermelo niet alleen historisch rijker gemaakt; u heeft gesproken voor verbinding, compassie en blijvende herinnering.”

STOLPERSTEINE

De heer Yska geldt binnen gemeente Ermelo al 25 jaar als dé autoriteit op het gebied van de lokale geschiedenis. Waar de blik in het dagelijks leven vaak gericht is op de toekomst, dook Yska onvermoeibaar de archieven in om verhalen die dreigden te vervagen voor het nageslacht te bewaren. Zijn speurwerk heeft in het bijzonder geleid tot een dieper inzicht in de impact van de Tweede Wereldoorlog op de Ermelose gemeenschap.

Het onderzoek van de heer Yska resulteerde tot op heden in ongeveer 100 diepgravende artikelen in Van ’t Erf van Ermeloo, het verenigingsblad van de Vereniging Historisch Ermeloo. Daarbij richtte hij zich niet alleen op de grote historische lijnen, maar juist op de menselijke, individuele drama’s. Zo bracht hij gedetailleerd het lot in kaart van weggevoerde Joodse gezinnen – zoals de familie Staal uit de Stationsstraat en de kinderen Beem – en reconstrueerde hij de exacte locaties van arrestaties en wegvoeringen aan onder meer de Ericalaan en de Groeneweg. 

Daarnaast verrichtte Yska baanbrekend onderzoek naar het wegvoeren van Joodse verstandelijk gehandicapten uit de Ermelose zorginstellingen ‘s Heeren Loo en Veldwijk en bracht hij de hartverscheurende correspondentie rondom deze kinderen aan het licht. Ook zijn historisch-militair onderzoek naar de Duitse aanwezigheid en de luchtafweer in de regio Ermelo/Harderwijk geldt als een waardevolle historische bron. 

Het nauwgezette speurwerk van Peter Yska vormde tevens de directe wetenschappelijke en feitelijke fundering voor de plaatsing van maar liefst 41 Stolpersteine (struikelstenen) in de gemeente Ermelo. Deze gedenkstenen, geplaatst bij voormalige woon- en onderduikadressen, zorgen ervoor dat voorbijgangers dagelijks herinnerd worden aan de namen van de lokale slachtoffers.

Lees ook

Ermelo onderzoekt toekomst van crisiskaart