Chevallierfonds 40 jaar op de bres voor kwetsbaren met diverse klachten: ‘Een beetje licht in het leven brengen’

ERMELO Het Chevallierfonds viert het 40-jarig bestaan in relatieve stilte. Er rust namelijk nog altijd een stigma op psychosociale problemen en psychische kwetsbaarheid, vertellen voorzitter Hans van Daalen en secretaris Lidy van Elderen.

Martin Vesseur

Financiële steun van het Ermelose Chevallierfonds is bestemd voor cliënten van GGz Centraal en Kwintes met een laag inkomen. Met als doel dat zij weer actief kunnen deelnemen aan de maatschappij. Het kan gaan om bijdragen voor inrichtingskosten, een laptop voor studie of een fiets om naar werk te kunnen gaan. Zowel cliënten die binnen een van de locaties verblijven als cliënten die zelfstandig wonen maar wel behandeld en begeleid worden voor psychosociale problemen en psychische kwetsbaarheid, kunnen een aanvraag doen bij het fonds. Voor deze groep gaat het om serieuze obstakels in het dagelijks leven.

Lidy van Elderen geeft een voorbeeld. „Een cliënt kon bijvoorbeeld een baan krijgen op een afgelegen plek in de bossen. Hij heeft toen samen met zijn begeleider een aanvraag ingediend bij het Chevallierfonds en geld gekregen om een fiets aan te schaffen. Dat was voor hem de enige manier om die stap te zetten naar een leven buiten de instelling.”

„Denk ook aan sport, een fantastische manier om weer mee te doen in de maatschappij”, vult Hans van Daalen aan. „Ik herinner me iemand voor wie het fonds de eerste periode contributie voor een voetbalclub betaalde, plus de reiskosten. Kleine, maar belangrijke opstapjes.” Deze groep heeft een uitzonderingspositie bij huisvesting. „Hoewel dat niet betekent dat ze morgen meteen een woning hebben.”

START IN 1985

Het Chevallierfonds richt zich op cliënten bij GGz Centraal, dat werkt van Veenendaal tot Wezep, en Kwintes, dat opereert in Flevoland, Utrecht en Zuid-Holland. Toch liggen de wortels van het fonds nadrukkelijk in Ermelo. In 1884 stond Mathile Jacques Chevallier het landgoed Veldwijk in Ermelo af aan een landelijk initiatief voor de verzorging en verpleging van mensen met een psychisch probleem. Dit gebeurde omdat de destijds nieuwe Krankzinnigenwet de zorg moest gaan reguleren.

Een omvangrijke schenking bij het honderdjarig bestaan van Veldwijk leidde tot de oprichting van een ondersteuningsfonds voor cliënten. Dit fonds werd vernoemd naar Chevallier, die zo’n belangrijke bijdrage aan het zorgcomplex op Veldwijk had geleverd. Ook na een fusie in 2011 bleef de naam behouden. ,,Chevallier heeft veel voor Ermelo betekend”, zegt Van Daalen. „Hij is hier ook burgemeester geweest, net als in een aantal andere plaatsen zoals Valburg en Krommenie. Hij had een enorme staat van dienst.” Sindsdien is het in Ermelo traditie dat de burgemeester de voorzittershamer van het fonds oppakt. Ook de huidige burgemeester Hans van Daalen zet die nevenfunctie voort.

In de eerste jaren vanaf de oprichting in 1985 speelde vooral het nieuwe overheidsbeleid om mensen zo min mogelijk te institutionaliseren en toch vooral zelfstandig te laten wonen, met meer of minder begeleiding. Tegenwoordig krijgt het Chevallierfonds jaarlijks zo’n vijftig tot zestig aanvragen, waarvoor het plafond doorgaans rond de achthonderd euro ligt. Het komt ook voor dat grotere giften worden gedaan, zoals in de afgelopen twee jaren twee keer de financiering van een hulphond. Kleinere ondersteuningen gaan naar bijvoorbeeld een koelkast, een wasmachine of een verhuizing.

SLAAPROBOT

Intussen treden wel veranderingen op. „Er gaat steeds meer aandacht uit naar de digitale kant van het leven, want als je weer gaat deelnemen aan de maatschappij kun je niet zonder computer of smartphone. Daarnaast speelt de leefstijl, vergeet niet dat deze mensen voor het eerst in lange tijd zelf boodschappen doen en gaan koken. Zij hebben baat bij cursussen als het gaat om beweging en voeding”, zegt Van Daalen.

Van Elderen vult aan. „Ik noem ook graag de slaaprobot, een apparaat dat via pulsjes je hartslag enigszins vertraagt waardoor je beter kunt ontspannen en slapen. Ook daar geven we geld voor.” Drie van de negen bestuursleden beslissen dagelijks over de aanvragen, vier keer per jaar vergadert het bestuur en evalueert dan de beslissingen. Zo kan de werkwijze van het fonds continue worden aangepast aan de realiteit. „We zijn daar creatief in, dat zie je wel aan die slaaprobot. Het is allemaal niet precies in regels te vangen.”

TOEKOMST

Er zijn meer aanvragen welkom, benadrukken Van Daalen en Van Elderen. „Er is ruimte, maar juist omdat er een stigma rust op psychosociale problemen en psychische kwetsbaarheid is het promoten van het fonds lastig. Mensen voor wie we het doen willen om begrijpelijke redenen niet in de publiciteit. Daarom grijpen we het jubileum aan om over het Chevallierfonds te vertellen. Dat doen we liever dan het geld uitgeven aan een feest of een seminar, want de mensen om wie het gaat zouden daar niet bij willen en kunnen zijn.”

Mensen die psychische zorg nodig hebben, vergen veel van de samenleving. ,,In Ermelo gaat dat zelfstandig wonen, vaak met begeleiding, gelukkig vrij goed”, zegt Van Daalen. Met name in grote steden is dat minder vanzelfsprekend.

Hoe kijken de zorginstellingen GGz Centraal en Kwintus tegenwoordig naar het 40-jarige fonds? „Zij bevestigen gelukkig steeds dat het fonds nog altijd een functie heeft. Je moet ons werk zien in het licht van het moeilijke leven dat psychiatrische patiënten leiden.” Van Elderen: „Ja, het Chevallierfonds brengt een beetje licht in hun leven.”

Lees ook

Lokale geschiedenis in straatnamen van Zorgpark Landgoed Veldwijk