Tachtigjarige herdenking razzia met Koninklijk bezoek: 659 kinderen met witte roos symboliseren slachtoffers

PUTTEN In de Oude Kerk van Putten is op woensdag 2 oktober de tachtigjarige herdenking van de razzia in Putten. Zijne Majesteit de Koning is hierbij aanwezig. De koning spreekt bij aankomst met nabestaanden. Tijdens het lopen naar de Oude kerk staan 659 kinderen met een witte roos in hun handen. Zij symboliseren de 659 mannen die op 2 oktober 1944 zijn weggevoerd. 

Burgemeester Lambooij spreekt een bijzonder woord van welkom uit naar alle aanwezigen in de kerk. In het bijzonder wenst hij de aanwezige nabestaanden veel sterkte toe. ,,Mooi dat de koning nabestaanden van weggevoerden en anderen in ons dorp een hart onder de riem wil steken”, zegt Lambooij tegen een volle kerkzaal.

Koning Willem-Alexander komt aan en begroet burgemeester Lambooij. - Tim van Donkersgoed

HISTORISCH PERSPECTIEF

Drs. J.N. van den Hoorn is voorzitter van Stichting Oktober 44. Hij geeft een toelichting op de razzia vanuit historisch perspectief. Hij begint met het verhaal van Jacobus Donker. Die de razzia overleefde. Rudolf Donker, de zoon van Jacobus Donker heeft verteld dat hij zijn vader acht maanden niet gezien had nadat hij was weggevoerd. Plotseling hoorde hij dat zijn vader terug was. Hij was het eerste lid van de familie om de weg over te steken om zijn vader thuis te verwelkomen. ,,Het was een schok voor zijn vrouw en kinderen dat hij terugkeerde. In de Oude Kerk werden zij genoemd in de lijst van overledenen. Toen zij de keuken van de buren binnenkwam herkende ze haar vader niet”, vertelt Van den Hoorn. ,,Hij was vies, dun en bebaard. Pas toen hij begon met praten herkende ze haar vader. Toen hij werd opgepakt, woog hij 100 kilo. Bij terugkeer woog hij nog maar 35 kilo. De tocht die Jacobus Donker moest afleggen na zijn bevrijding op 2 mei door de Russen was zwaar. Hij moest op eigen houtje naar huis komen en voor eten en drinken zorgen.” Van den Hoorn vervolgt ,,Voor allen die nog steeds met de gevolgen van de razzia worstelen wensen wij de tekst toe die op het monument De Treurende Weduwe staat: En God zal alle tranen van hun oogen afwisschen.”

SOCIALE IMPACT

Ook de 19-jarige E. W. Kleijer geeft een toespraak. Zij vertelt over de sociale impact van de gebeurtenis uit 1944. De oma van haar moeder had familie die bij de razzia was omgekomen. ,,Hier was zij gesloten over. Alleen als je ernaar vroeg vertelde zij erover.” Kleijer vertelt dat zij in groep 8 les kreeg over de razzia. Dit is haar altijd bijgebleven. ,,Dat heeft veel impact op mij gemaakt. Ook al is het acht jaar geleden, ik herinner me veel details.” Zij ging daarna op zoek naar de geschiedenis van Putten en bezocht het concentratiekamp Ladelund.

659 kinderen met een witte roos symboliseren slachtoffers razzia. - © Tim van Donkersgoed

PSALM

Bij het zingen van psalm 84 vers 3 en 4 gaat iedereen die daartoe in staat is staan. Veel aanwezigen zingen mee zonder daarbij de tekst te hoeven lezen. Het is duidelijk te horen dat deze psalm bij Puttenaren zeer bekend is. Zelfs een jongetje van zo’n 7 jaar zingt uit het hoofd mee. Tussen de nabestaanden slaan sommigen van hen een arm om elkaar heen.

De koning en burgemeester Lambooij staan bij de kransleggingen. - © Tim van Donkersgoed

STILLE TOCHT

Er volgt een stille tocht naar het monument De Vrouw van Putten. De koning en burgemeester Lambooij lopen vooraan de grote rij met mensen. De kerkklokken luiden. Bij het monument zijn witte rozen in heg gestoken. Er staan stoelen waar nabestaanden plaatsnemen. De burgemeester en de koning lopen richting het monument met een groep nabestaanden achter zich aan. Ze staan een moment stil en er wordt twee minuten stilte gehouden. Rond de heg van het monument staan honderden toeschouwers die de kranslegging en muziek van Christelijk Mannenkoor Fontanus en Fanfarecorps Excelsior in stilte aanschouwen.

Bronvideo: Tim van Donkersgoed

Lees ook

In beeld: Indrukwekkende stille tocht van Oude Kerk naar station Putten (+Video)