Slimme algoritmes ondersteunen artsen: AI rukt op in de ziekenhuizen waaronder St Jansdal in Harderwijk
27 juli 2025 om 17:30 GezondheidREGIO Ziekenhuizen in de regio maken steeds vaker gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) als ondersteuning in de zorg. Het Meander Medisch Centrum in Amersfoort zet AI onder meer in bij beeldvorming en operaties. Het St Jansdal Ziekenhuis in Harderwijk is naast medische toepassingen ook al ver gevorderd op administratief vlak.
Sujet Shams
AI roept tegelijkertijd vragen op. Wordt de zorg straks overgenomen door computers? En wat blijft er dan over van het werk van artsen en verpleegkundigen?
„De zorg dat AI ons werk volledig overneemt is niet nodig”, zegt Simon Baltus van ziekenhuis Meander. Hij ontwikkelt algoritmes binnen de chirurgie en ziet vooral voordelen: „Het biedt juist ruimte voor de menselijke kant van het vak.”
In Amersfoort wordt fundamenteel onderzoek gedaan naar de toepassing van AI bij operaties. Daarbij wordt gekeken naar hoe een operatie precies verloopt – van open chirurgie tot kijkoperaties en robotchirurgie. Op basis van deze data kunnen voorspellingsmodellen ontwikkeld worden die artsen helpen bij het kiezen van de juiste behandeling.
Toch zijn de toepassingen binnen de radiologie verder dan bij de chirurgie. AI helpt radiologen bijvoorbeeld bij het beoordelen van botbreuken of afwijkingen op scans. „Bij twijfelgevallen kan AI snel duidelijkheid geven. Als het systeem zegt dat er geen breuk is, dan klopt dat ook vaak. Patiënten kunnen daardoor eerder naar huis”, aldus Baltus.
(De tekst gaat verder onder de foto)
AI in de zorg - Meander
AI werkt als extra controle
In St Jansdal ziekenhuis is radioloog Dennis de Putter positief over de inzet van AI, maar ziet in de praktijk ook de beperkingen van de systemen. „Het neemt ons werk niet over. We gebruiken het programma ´Gleamer´ voor de detectie van botbreuken, maar het systeem herkent bijvoorbeeld niet een schouderluxatie omdat het algoritme daar niet op is getraind. Bovendien zijn we als radioloog nog altijd zelf aanwezig bij patiëntenbesprekingen, en moeten we het overzicht houden over de verschillende onderzoeken die gedaan zijn per patiënt.’’
Met de tool Gleamer worden botbreuken herkend op röntgenfoto’s. De AI-toepassing ontlast het werk van laboranten: zij hoeven niet meer alle foto’s aan de radioloog te laten zien. „Daarnaast werkt het systeem als een extra controle. Zeker in avonden en weekenden is het prettig om die extra check te hebben”, zegt De Putter.
De negatieve voorspellende waarde van het systeem is hoog: als AI geen breuk detecteert, is die er meestal ook niet. Toch blijft de radioloog altijd eindverantwoordelijk voor het verslag. St Jansdal onderzoekt momenteel de uitbreiding van AI bij het herkennen van hersenbloedingen, longembolieën en nekfracturen. Daarvoor is een subsidieaanvraag ingediend bij zorgverzekeraars.
INZET AI BREDER DAN BEELDVORMING
Mirjan van Gelder is programmamanager en Mayke Schroijen is projectmedewerker Passende en Digitale Zorg bij het St Jansdal en zien een duidelijke noodzaak voor vernieuwing: „De bevolkingsgroei en vergrijzing nemen toe, maar we hebben simpelweg niet genoeg mensen om die groei in zorgvragen op te vangen,¨ aldus Van Gelder.
AI wordt daarom op meerdere vlakken ingezet: voor beeldherkenning, beslisondersteuning én om administratieve lasten te verlagen. De focus ligt volgens Van Gelder altijd eerst op de medewerkers. „We gebruiken technologie als middel om passende zorg te kunnen blijven bieden. Denk aan toepassingen als OurMind, die via ‘speech-to-text’ automatisch notulen kan maken van vergaderingen en overleggen, een mooi idee voor de toekomst.”
AI kan bovendien verpleegkundigen ontlasten door repetitieve handelingen te automatiseren. Er is een tekort aan verpleegkundigen, en dat neemt volgens haar alleen maar toe. Toch zijn er in het ziekenhuis nog geen functies verdwenen door de komst van AI. „Je werk wordt anders. Het idee is om de tijd die we hebben, anders in te delen. Er komen steeds meer zorgvragen, maar we hebben steeds minder mensen. Dan heb je technologie nodig om het werk haalbaar te houden”, aldus Schroijen.
ADMINISTRATIE IN HANDEN
Op administratief gebied met betrekking tot AI loopt het St Jansdal dus voorop. De digitale assistent van OurMind wordt al ingezet om tijdrovende taken van zorgpersoneel over te nemen. Deze luistert mee tijdens gesprekken met patiënten, maakt automatisch notities en slaat die op in het medisch dossier. Ook vragen van patiënten kunnen via AI worden afgehandeld.
Van Gelder: „Zo houden artsen en verpleegkundigen tijd over voor de complexe zorg waar je mensen écht voor nodig hebt. Dat is precies het doel.”
AI ONDERSTEUNT, MAAR VERVANGT NIET
De eerste ervaringen met AI in de zorg laten zien dat de technologie vooral een aanvulling is. AI kan beeldvorming versnellen, fouten helpen voorkomen en administratieve lasten verlichten. Maar het werk van zorgverleners wordt er niet mee overbodig. De arts blijft eindverantwoordelijk en juist door ondersteuning met AI blijft er meer tijd over voor de complexe én menselijke kant van de zorg.
