'Soms [avontuur] aangaan'

Begeleiden van mensen met verstandelijke beperking

6 februari 2026 om 14:44

De een kan hij met een recept voor kokosmakronen de keuken insturen en verder loslaten. De ander moet hij stap voor stap meenemen. ,,Eerst pellen we de ui, dan wassen we de ui, we snijden de ui doormidden en dan maken we ringetjes." Hij zag het zichzelf nooit doen vroeger, maar het blijkt heel goed bij hem te passen. Bert van der Heide is chef-kok bij Alleman in Harderwijk. Een restaurant van 's Heerenloo.

In de keuken en in de bediening werken mensen met een verstandelijke beperking, cliënten van 's Heerenloo. Bert begeleidt hen in de keuken, als één van de drie chefs. Hij begon er in mei 2025. Voor die tijd werkte hij dertien jaar als kok bij een restaurant in Ermelo. ,,Ik werk al sinds mijn vijftiende in de horeca. Ik heb alle opleidingen doorlopen, alle horecabedrijven in de omgeving wel gezien."

MEER DAN KOKEN Hij wilde eigenlijk al wel langer een andere weg inslaan. Niet helemaal de keuken uit, maar ook niet meer 'alleen maar koken'. ,,Ik wilde wel een beetje de lerarenkant op, wat meer begeleiden." Zijn omgeving wees hem op de vacature bij Alleman. Iets wat hij nooit eerder serieus overwogen had, maar zij vonden het bij hem passen. ,,Je bent zo rustig, jij kan dat wel. En soms moet je gewoon iets proberen in je leven, het avontuur aangaan. Dus ik ben gaan kijken en eigenlijk niet meer weg gegaan."

Ervaring in de zorg had hij niet, maar dat is ook geen vereiste. ,,Er werken hier genoeg zorgprofessionals, er is altijd iemand bij wie ik met vragen terecht kan." Het is de klik met de cliënten, het werken vanuit de relatie, dat het voor hem zo leuk maakt. ,,Het zijn de serieuze gesprekken, de dagelijkse knuffels, maar ook elkaar echt zien. Af en toe, in de keuken, zie ik dat een cliënt ergens mee zit. 'Gooi het op tafel', zeg ik dan. 'Het blijft tussen ons.' En dat doen ze dan en dat geeft lucht. En vertrouwen. Dat is echt bijzonder."

BEGELEIDEN Een werkdag begint voor Bert ergens tussen negen en half tien in de ochtend. ,,We starten rustig met een bakje koffie en gaan langzaam beginnen in de keuken." Hij heeft wisselend tussen de drie en de zes cliënten onder zich, afhankelijk van hoeveel begeleiding een ieder van hen nodig heeft. En dat wisselt nogal. ,,Ik heb een stagiair rondlopen die echt wel wat verantwoordelijkheid aankan. Ik kan hem vragen een gerecht te maken en even later staat het klaar. Maar ik heb ook cliënten die ik in het hele proces moet begeleiden. Die kan ik niet een ui geven en vragen om gesneden ringetjes. Ik moet alle stappen daarin uitleggen."

Hij heeft zoveel mogelijk dezelfde cliënten. En die cliënten hebben dus ook zoveel mogelijk dezelfde begeleider. ,,Die regelmaat is nodig." Ook om een band met ze op te bouwen. Want hij moet ze wel aan kunnen sturen. Daarin heeft hij de nodige begeleiding gekregen. En nog. ,,Ik krijg regelmatig trainingen en gesprekken. Ik hoef niet een zorgdiploma te halen, want er zijn genoeg mensen op de vloer die dat al hebben, maar ik krijg wel begeleiding."

PITTIGE DAGEN Uitdagend aan het werk is dat de cliënten soms gewoon niet willen werken. ,,En dan zijn het net kinderen die weigeren iets te doen. Geen werknemers die je aan het werk kunt zetten." Dan moet hij even doorpakken en het werk zelf doen. ,,Dat zijn de pittige dagen."

Er is weinig wat hij mist van zijn vorige baan. ,,Ik kook iets minder uitgebreid, maar de taarten die we hier maken, brengen dat eigenlijk wel weer in balans. Culinaire uitdagingen kun je ook zelf bedenken."

Tegen mensen die twijfelen of een gecombineerde baan in de zorg iets voor hen is, wil hij zeggen: ,,Doen! Ja, je moet er energie in steken en er zijn zware dagen, maar het is echt uniek wat je met de cliënten voor elkaar kunt boksen. De band die je met ze opbouwt, is echt bijzonder en de omgang is zo natuurlijk en ongedwongen. Dat is ongekend."