Column

26 mei 2026 om 10:49

Gást!

Wie een gast in huis ontvangt, weet wat ik bedoel. Je thuis verandert ervan. Een gast in huis, maakt dat je jezelf anders opstelt. Je laat bijvoorbeeld geen gas ontsnappen, via welk kanaal ook. Het huis is netter dan normaal. Je wilt voorkomen dat je gast iets opvalt of onprettig vindt. Wat een macht heeft een gast!

Omgekeerd is het ook zo. Als gast betreedt je het domein van anderen en dat voel je. Ook een gast past zich zoveel mogelijk aan. Het hoort echter bij je gast-zijn, dat je dat nooit zo kunt doen, dat je het ongemak van je komst wegneemt. Je neemt een bepaalde ruimte in. Je leeft.

Denk er niet teveel over na, want je maag zou gaan borrelen. Of je nu gast of gastheer bent. Hoe mooi het ideaal ook, je gedraagt je op een bepaalde manier om elkaar heen. Je zegt: doe alsof je thuis bent. Je denkt: gedraag je! Je bent maar wat blij dat de ander niet doet alsof hij thuis is. Tenminste, zoals jij thuis bent.

Het voordeel van gasten is, dat ze een keer vertrekken. Zolang moet je het met elkaar uit zien te houden. Je haalt opgelucht adem, doet de WC en douche een keer extra en hervat je leven. Baas in eigen huis! Goed om te doen. Beter om gedaan te hebben. En, de herbergzaamheid niet vergeten.

In onze samenleving speelt dit thema een grote rol. We spreken niet meer van gastarbeiders, maar over migranten. Nog vaker gaat het over vluchtelingen, die vaak door ons geëtiketteerd worden voordat iemand naar hun status heeft gekeken. Ze betreden onze ruimte en nemen ook nog -dat kan niet anders, als gast- een zekere vreemdheid en onbekendheid mee. 

De zorg die daar bij velen onder zit, neem ik serieus. Is het angst voor het vreemde? Zit er een jarenlange zoektocht naar een eigen huis achter? Ik zou er altijd naar luisteren. Overigens ook naar het verhaal van de vreemdeling in ons midden, welke taal deze ook spreekt en welk geloof deze ook belijdt. Tegelijkertijd voel ik me zelf ook een vreemdeling in mijn samenleving. Ik moet voortdurend ergens voor of tegen zijn. Zo éénvoudig waren multiple choice nog nooit: a of b, ja of nee, voor of tegen of zelfs Latijn: pro of contra. 

Mijn antwoord zit er vaak niet bij. Ik probeer wel eens een ‘c-tje' toe te voegen, maar dat levert niet anders op dan gecanceld worden. (Dat zijn dan wel twee c's!). Gelukkig krijg ik middels deze column toch de ruimte. Hé gast, ik roep je toch even na: van wie is dit land? Van wie is deze aarde? Heb jij de grenzen bepaald, deze aarde gemaakt?

Een paus noemde de aarde ‘ons gemeenschappelijk huis’. Oecumene komt er bij in de buurt. Ook economie betekent ten diepste iets moois: hoe houden we huis? Hoe gaan we om met schaarse middelen? Katholiek als ik ben, zing ik ook graag: ‘ik ben een gast, een vreemdeling op aarde’. Tsja, dat betekent dat je het nog even met me moet doen. Maar ik ga een keer weg. Ondertussen doe ik net of ik niet thuis ben. Ik ben op weg.

Ds. Marthijn van Leeuwen